🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Dolaşım Sistemi Nedir?

Dolaşım sistemi, kalbin sürekli pompalamasıyla kanı, oksijeni, besin öğelerini ve atıkları vücuda taşır. Kan, kalbin dört odacığı ve damar ağı boyunca iki döngü izler — akciğerlere giden pulmoner dolaşım ve vücudun geri kalanına giden sistemik dolaşım.

Kısa cevap

Dolaşım sistemi; hücrelere oksijen ve besin taşıyan, atığı uzaklaştıran kalp, kan damarları ve kandan oluşur; kalbin çıktısı kalp debisi (CO) olarak ölçülür: CO = HR × SV.

Çift dolaşım: kanın kalp boyunca akışı

1.Sağ kulakçık — Vücuttan vena kava yoluyla dönen oksijensiz kanı alır.
2.Sağ karıncık — Oksijensiz kanı pulmoner arter yoluyla akciğerlere pompalar.
3.Akciğerler (pulmoner dolaşım) — Kan akciğer kılcallarında CO2'yi bırakır ve O2 alır.
4.Sol kulakçık — Akciğerlerden pulmoner venler yoluyla oksijenli kanı alır.
5.Sol karıncık — Oksijenli kanı aort yoluyla tüm vücuda pompalar (sistemik dolaşım).
6.Vücut dokuları — Hücreler kılcallarda O2 ve besin öğelerini CO2 ve atıkla değiştirir.
7.Vena kava — Oksijensiz kan sağ kulakçığa döner ve döngü yeniden başlar.

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Kalp debisi

5.040mL/dk

= 72*70

Kalp atış hızı HR72 atım/dkAtım hacmi SV70 mL/atım

Adım adım çözümlü örnekler

Dinlenen bir yetişkinin kalp atış hızı 72 atım/dk ve atım hacmi 70 mL. Kalp debisini bulun.

CO = HR × SV
CO = 72 × 70
CO = 5040 mL/dk ≈ 5,04 L/dk

Egzersiz sırasında kalp atış hızı 150 atım/dk'ya, atım hacmi 100 mL'ye çıkıyor. Kalp debisini bulun.

CO = HR × SV
CO = 150 × 100
CO = 15.000 mL/dk = 15 L/dk

Antrenmanlı bir sporcunun dinlenirken HR = 60 atım/dk ve SV = 50 mL. Kalp debisini bulun.

CO = HR × SV
CO = 60 × 50
CO = 3000 mL/dk = 3 L/dk

Bilgi kartları

Mini test

S1.HR = 80 atım/dk ve SV = 60 mL ise kalp debisi nedir?

Doğru cevap: B. CO = HR × SV = 80 × 60 = 4800 mL/dk.

S2.Hangi kalp odacığı oksijenli kanı tüm vücuda pompalar?

Doğru cevap: D. Sol karıncık en kalın duvarlara sahiptir ve oksijenli kanı sistemik dolaşım için aorta pompalar.

S3.Kalpten oksijensiz kan taşıyan istisna damar hangisidir?

Doğru cevap: B. Pulmoner arter, sağ karıncıktan akciğerlere oksijensiz kan taşır.

S4.Kan ile vücut hücreleri arasındaki gaz değişimi nerede gerçekleşir?

Doğru cevap: C. Kılcal damarlar ince, tek hücreli duvarlara sahiptir ve O2, CO2 ile besin öğelerinin difüzyonuna izin verir.

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Dolaşım Sistemi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

Arterler her zaman oksijenli kan taşır. — Doğrusu: Çoğu arter öyle yapar, ancak pulmoner arter kalpten akciğerlere oksijensiz kan taşır.

✗

Kalbin yalnızca iki odacığı vardır. — Doğrusu: Kalbin dört odacığı vardır: iki kulakçık (üstte) ve iki karıncık (altta).

✗

Venler her zaman oksijensiz kan taşır. — Doğrusu: Çoğu ven öyle yapar, ancak pulmoner ven akciğerlerden kalbe oksijenli kan taşır.

✗

Kalp debisi yalnızca kalp atış hızına bağlıdır. — Doğrusu: Kalp debisi hem kalp atış hızına HEM DE atım hacmine bağlıdır: CO = HR × SV.

Sıkça sorulan sorular

Kalp debisinin formülü nedir?

CO = HR × SV; burada HR kalp atış hızı (atım/dk), SV ise atım hacmidir (mL/atım).