Glikoliz Nedir?
Glikoliz, glukoz parçalanmasının evrensel ilk basamağıdır; bir glukoz molekülünü iki piruvat molekülüne ayırırken ATP ve NADH üretir. Oksijen yokken fermantasyon, glikolizin devam edebilmesi için NAD+'ı yeniler.
Glikoliz, bir glukozu (C6H12O6) iki piruvat molekülüne dönüştürür; net 2 ATP ve 2 NADH üretir. Oksijen yokken fermantasyon, laktik asit veya alkol yolu ile NADH'ı tekrar NAD+'a çevirir.
- •Kas hücrelerinde ve bazı bakterilerde gerçekleşir
- •Piruvat doğrudan laktata indirgenir
- •CO2 açığa çıkarmadan NAD+'ı yeniler
- •Yoğun egzersizde hissedilen kas yanmasına neden olur
- •Mayada ve bazı bakterilerde gerçekleşir
- •Piruvat iki adımda etanol + CO2'ye dönüşür
- •CO2 açığa çıkararak NAD+'ı yeniler
- •Bira, ekmek ve şarap üretiminde kullanılır
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir hücre 5 glukoz molekülünü glikolizden geçiriyor. Ne kadar net ATP üretilir?
Glukoz başına net ATP = 2 Toplam = 5 × 2 = 10 ATP
Glikoliz bir glukoz için 2 ATP yatırır ve kazanç fazında 4 ATP üretir. Net kazanç nedir?
Net ATP = üretilen − yatırılan Net ATP = 4 − 2 = 2 ATP
Bir kas hücresi sprint sırasında 8 piruvat molekülünü laktata fermente ediyor (indirgenen her piruvat için 1 NADH yükseltgenir). Kaç NAD+ yenilenir?
Yenilenen NAD+ = indirgenen piruvat molekülü sayısı Yenilenen NAD+ = 8
Bilgi kartları
Mini test
S1.Glikoliz bir glukoz molekülünü neye ayırır?
S2.Glikolizin net ATP verimi nedir?
S3.Oksijen yokken fermantasyon neden gerçekleşir?
S4.Hangi fermantasyon yolu etanol ve CO2 üretir?
Sık yapılan hatalar
Glikoliz oksijen gerektirir. — Doğrusu: Glikoliz anaerobiktir — oksijen olsun olmasın sitoplazmada gerçekleşir.
Fermantasyon çok fazla ekstra ATP üretir. — Doğrusu: Fermantasyonun kendisi ek ATP üretmez; görevi, glikolizin kendi 2 ATP'sini üretmeye devam edebilmesi için NAD+'ı yenilemektir.
Laktik asit ve alkol fermantasyonu aynı süreçtir. — Doğrusu: Laktik asit fermantasyonu piruvatı doğrudan laktata indirger; alkol fermantasyonu onu iki adımda etanol ve CO2'ye dönüştürür.
Glikoliz yalnızca insanlarda gerçekleşir. — Doğrusu: Glikoliz neredeyse evrenseldir — bakteri, bitki, mantar ve hayvanlarda gerçekleşir.
Sıkça sorulan sorular
Glikoliz nedir?
Glukozu iki piruvat molekülüne ayıran, net 2 ATP ve 2 NADH üreten metabolik yoldur.
Glikolizin formülü nedir?
C6H12O6 + 2NAD+ + 2ADP + 2Pi → 2 Piruvat + 2NADH + 2ATP + 2H2O.
Fermantasyon örnekleri nelerdir?
Kas hücrelerinde laktik asit fermantasyonu ve bira/ekmek üretiminde mayanın yaptığı alkol fermantasyonu.
Glikoliz ATP verimi nasıl hesaplanır?
Kazanç fazında üretilen 4 ATP'den yatırım fazında harcanan 2 ATP çıkarılır, net 2 ATP elde edilir.