Translasyon Nedir?
Translasyon, ribozomların mRNA dizisini okuyarak amino asitleri bir zincir hâlinde birleştirip protein oluşturduğu süreçtir. Gen ifadesinin transkripsiyondan sonraki ikinci ana adımıdır ve sitoplazmadaki ribozomlarda gerçekleşir.
Translasyon, mRNA kodonlarının çözülerek belirli bir amino asit dizisine dönüştürülmesi ve böylece protein oluşturulması sürecidir; ribozom ve tRNA tarafından gerçekleştirilir.
- 1↓Başlama (İnisiyasyon)Küçük ribozomal alt birim mRNA'ya başlangıç kodonundan (AUG) bağlanır; metiyonin taşıyan başlatıcı tRNA eşleşir, ardından büyük alt birim katılır.
- 2↓Uzama (Elongasyon)Ribozom mRNA boyunca kodon kodon ilerler; tRNA'lar uygun amino asitleri getirir ve peptid bağlarıyla büyüyen zincire eklenir.
- 3Sonlanma (Terminasyon)Ribozom bir dur kodonuna (UAA, UAG veya UGA) ulaşır; tRNA yerine salınma faktörleri bağlanır ve tamamlanmış polipeptid serbest kalır.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir mRNA'nın kodlayan bölgesi 300 nükleotidden oluşuyor (dur kodonu hariç). Kaç amino asit kodlar?
Amino asit sayısı = nükleotid sayısı ÷ 3 Amino asit sayısı = 300 ÷ 3 Amino asit sayısı = 100 amino asit
Tamamlanmış bir protein 150 amino asit uzunluğunda. Bunu kodlayan mRNA kaç nükleotidden oluşur (dur kodonu hariç)?
Nükleotid sayısı = amino asit sayısı × 3 Nükleotid sayısı = 150 × 3 Nükleotid sayısı = 450 nükleotid (dur kodonu için 3 nükleotid daha eklenince toplam 453)
mRNA kodonu 5'-AUG-3' ise, karşılık gelen tRNA antikodonu nedir ve hangi amino asidi taşır?
tRNA antikodonu, kodona antiparalel ve tamamlayıcı şekilde eşleşir 5'-AUG-3' kodonu, 3'-UAC-5' antikodonuyla eşleşir AUG metiyonini kodlar, dolayısıyla bu tRNA başlangıç amino asidi metiyonini taşır
Bilgi kartları
Mini test
S1.Ökaryot bir hücrede translasyon nerede gerçekleşir?
S2.Translasyonda başlangıç kodonu hangisidir?
S3.Amino asitleri ribozoma hangi molekül taşır?
S4.600 nükleotidlik bir kodlayan mRNA dizisi (dur kodonu hariç) kaç amino asit kodlar?
“Translasyon Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Transkripsiyon ile translasyonu karıştırmak. — Doğrusu: Transkripsiyon, çekirdekte DNA'nın mRNA'ya kopyalanmasıdır; translasyon ise bu mRNA'nın ribozomda okunarak proteine dönüştürülmesidir.
Her tek nükleotidin bir amino asidi kodladığını sanmak. — Doğrusu: Üç nükleotidin birlikte oluşturduğu kodon, bir amino asidi kodlar.
tRNA'nın mRNA mesajını taşıdığını düşünmek. — Doğrusu: tRNA, tek tek amino asitleri taşır ve kendi antikodonuyla mRNA kodonunu okur.
Dur kodonunun bir amino asit kodladığını sanmak. — Doğrusu: Dur kodonlarının (UAA, UAG, UGA) eşleşen bir tRNA'sı yoktur; bunun yerine salınma faktörleri bağlanıp translasyonu sonlandırır.
Sıkça sorulan sorular
Translasyon nedir?
Translasyon, ribozomların mRNA kodonlarını okuyup karşılık gelen amino asitleri bir polipeptid zincirinde birleştirerek protein üretmesi sürecidir.
Translasyon formülü nedir?
Amino asit sayısı = kodlayan nükleotid sayısı ÷ 3; çünkü her kodon (3 nükleotid) bir amino asidi belirler.
Translasyon örnekleri nelerdir?
Pankreas hücrelerinde insülin mRNA'sının veya gelişmekte olan alyuvarlarda hemoglobin mRNA'sının translasyonu klasik örneklerdir.
Translasyon çıktısı nasıl hesaplanır?
Kodlayan nükleotid sayısını (dur kodonu hariç) 3'e bölerek ortaya çıkan proteindeki amino asit sayısını bulabilirsiniz.