Bounlu
🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Translasyon (Protein Sentezi) Nedir?

Translasyon, ribozomların mRNA üzerindeki kodonları okuyarak amino asitleri bir araya getirip polipeptit zinciri oluşturduğu süreçtir. Protein sentezinin son aşamasıdır ve hücrenin genetik bilgiyi işlevsel proteinlere dönüştürmesini sağlar.

Kısa cevap

Translasyon, ribozomların mRNA kodonlarını okuyup tRNA aracılığıyla getirilen amino asitleri birbirine bağlayarak protein oluşturduğu süreçtir; başlama, uzama ve sonlanma olmak üzere üç aşamadan oluşur.

Translasyon Aşamaları
  1. 1
    Başlama (Initiation)
    Küçük ribozom alt birimi mRNA'ya bağlanır, başlatıcı tRNA (Met) AUG kodonunu tanır.
    ↓
  2. 2
    Uzama (Elongation)
    tRNA'lar kodonlara uygun amino asitleri getirir, ribozom peptit bağları oluşturarak ilerler.
    ↓
  3. 3
    Sonlanma (Termination)
    Ribozom bir dur kodonuna (UAA, UAG, UGA) ulaşır, salınım faktörleri proteini serbest bırakır.
    ↓
  4. 4
    Katlanma ve İşlenme
    Yeni protein doğru 3 boyutlu yapısına katlanır ve gerekirse kimyasal olarak değiştirilir.
01

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Proteindeki amino asit sayısı
99aa
= 300/3 - 1
02

Adım adım çözümlü örnekler

Bir mRNA'nın kodlayan dizisi (dur kodonu dahil) 150 nükleotid uzunluğunda. Proteinde kaç amino asit olur?

L = 150 nt
Kodon sayısı = 150/3 = 50
1 dur kodonunu çıkar → 50 − 1 = 49 amino asit

Bir genin mRNA'sının açık okuma çerçevesi (ORF) 300 nt. Proteinin amino asit uzunluğunu bulun.

L = 300 nt
300/3 = 100 kodon
100 − 1 = 99 amino asit (dur kodonu hariç)

3'-UAC-5' antikodonlu bir tRNA hangi mRNA kodonuyla eşleşir ve hangi amino asidi taşır?

3'-UAC-5' antikodonu, mRNA'nın 5'-AUG-3' kodonuyla antiparalel eşleşir
AUG, Metionin'i kodlar (başlangıç amino asidi)
Bu nedenle bu tRNA Met taşır
03

Bilgi kartları

04

Mini test

S1.Translasyon sırasında amino asitleri doğrudan ribozoma taşıyan molekül hangisidir?

Doğru cevap: B. tRNA'nın bir antikodonu vardır ve mRNA kodonlarıyla eşleşecek belirli bir amino asidi taşır.

S2.Bir kodon kaç nükleotidden oluşur?

Doğru cevap: C. Kodonlar, her biri bir amino asit ya da dur sinyali belirten üçlü nükleotid gruplarıdır.

S3.Aşağıdakilerden hangisi bir dur kodonudur?

Doğru cevap: B. UAA (UAG ve UGA ile birlikte) sonlanmayı işaret eder; hiçbir tRNA onunla eşleşmez.

S4.Bir mRNA'nın ORF'si 90 nükleotid uzunluğunda. Proteinde kaç amino asit vardır?

Doğru cevap: B. 90/3 = 30 kodon; 1 dur kodonunu çıkarınca 29 amino asit kalır.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Translasyon (Protein Sentezi) Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
PromyPromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.
05

Sık yapılan hatalar

✗

Translasyonun çekirdekte gerçekleştiğini düşünmek. — Doğrusu: Translasyon sitoplazmada/ribozomlarda gerçekleşir; transkripsiyon çekirdekte olur (ökaryotlarda).

✗

Dur kodonunun bir amino asit kodladığını sanmak. — Doğrusu: Dur kodonlarının (UAA, UAG, UGA) eşleşen bir tRNA'sı yoktur — ribozoma proteini serbest bırakması için sinyal verirler.

✗

Kodon ve antikodon yönünü karıştırmak. — Doğrusu: tRNA antikodonu, mRNA kodonuyla antiparalel eşleşir (3'-5' ile 5'-3').

✗

Tek bir ribozomun bir mRNA'dan birçok farklı protein ürettiğini sanmak. — Doğrusu: Bir mRNA, aynı proteinin kopyalarına çevrilir; farklı proteinler için farklı mRNA'lar gerekir.

06

Sıkça sorulan sorular

Translasyon nedir?

Translasyon, ribozomların mRNA kodonlarını çözerek amino asitleri birbirine bağlayıp bir protein oluşturduğu süreçtir.

mRNA uzunluğundan amino asit sayısını hesaplama formülü nedir?

Amino asit sayısı ≈ (mRNA kodlayan uzunluğu ÷ 3) − 1; çünkü bir kodon kodlamayan bir dur sinyalidir.

Translasyon aşamalarına örnekler nelerdir?

Başlama (ribozom AUG'da toplanır), uzama (tRNA'lar amino asit ekler) ve sonlanma (dur kodonu zinciri serbest bırakır).

mRNA'dan protein uzunluğu nasıl hesaplanır?

Kodlayan dizi uzunluğunu 3'e bölerek kodon sayısını bulun, ardından dur kodonu için 1 çıkarın.

İlgili konular
BiyolojiGametogenez Nedir?BiyolojiAlveollerde Gaz Değişimi Nedir?BiyolojiSolunumda Gaz Değişimi Nedir?BiyolojiGen İfadesi Regülasyonu Nedir?BiyolojiGen Bağlantısı ve Kromozom Haritalaması Nedir?BiyolojiÖkaryotlarda Gen Regülasyonu Nedir?BiyolojiProkaryotlarda Gen Regülasyonu Nedir?BiyolojiPopülasyonlarda Genetik Kayma Nedir?BiyolojiGenetik Kalıtım Nedir?BiyolojiGenetik Mutasyon Nedir?