pH Ölçeği Nedir?
pH ölçeği, bir çözeltinin ne kadar asidik veya bazik olduğunu ölçer. pH 0 (çok asidik)'den 14'e (çok bazik) kadar değişir, 7 ise nötrdür. Logaritmik bir ölçektir: her adım H⁺ konsantrasyonunda 10 kat değişimi temsil eder.
pH = −log₁₀[H⁺], burada [H⁺] hidrojen iyonlarının molar konsantrasyonudur. Benzer şekilde, pOH = −log₁₀[OH⁻]. Su çözeltisinde: 25°C'de pH + pOH = 14.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
[H⁺] = 0,01 M olan bir çözeltinin pH'ını hesapla.
pH = −log[H⁺] = −log(0,01) pH = −log(10⁻²) = −(−2) = 2
pH = 11'den [H⁺]'ı hesapla.
pH = −log[H⁺] 11 = −log[H⁺] log[H⁺] = −11 [H⁺] = 10⁻¹¹ M
Bir çözeltinin pOH = 3. pH'ı ve [H⁺]'ı hesapla.
pH + pOH = 14 pH = 14 − 3 = 11 pH = −log[H⁺] 11 = −log[H⁺] [H⁺] = 10⁻¹¹ M
Bilgi kartları
Mini test
S1.[H⁺] = 10⁻⁵ M ise, pH kaçtır?
S2.Bir çözeltinin pH = 3. Asidik mi bazik mi?
S3.pOH = 2 ise, pH kaçtır?
S4.Hangisi daha asidik: pH 2 mi pH 4 müdür?
“pH Ölçeği Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
pH'ın [H⁺] ile doğrusal olduğunu düşünmek. — Doğrusu: pH logaritmiktir: 1 birim değişim = [H⁺] 10 kat değişir.
pH > 7'yi asidik sanmak. — Doğrusu: pH > 7 baziiktir. pH < 7 asidiktir.
pH = −log[H⁺]'daki negatif işareti görmezden gelmek. — Doğrusu: Negatif işaret gereklidir: pH = −log, +log değil.
pH + pOH'ın her zaman 14 olduğunu unutmak. — Doğrusu: pH + pOH = 14, 25°C'de su çözeltisinde (temel kural).
Sıkça sorulan sorular
pH ölçeği ne için kullanılır?
Bir çözeltinin 0–14 ölçeğinde asiditlik veya baziklik (alkalinite) değerini ölçmek için.
Neden logaritmik ölçektir?
[H⁺] çok geniş bir aralıkta değişir (10⁻¹⁴ ile 10⁰ arasında), bu yüzden log ölçek yönetilebilir kılar.
pH 7 nedir?
Nötral — ne asidik ne de baziiktir. Örnekler: saf su, nötr nokta buffer çözeltileri.
pH'dan [H⁺] nasıl hesaplanır?
[H⁺] = 10⁻ᵖᴴ. Örnek: pH 5 → [H⁺] = 10⁻⁵ = 0,00001 M.