Taşıma Gücü Nedir?
Taşıma gücü, zeminün hasar görmeden veya aşırı oturmadan güvenli bir şekilde taşıyabileceği birim alan başına maksimum yüktür. Temel tasarımında kritik bir faktördür ve zemin, yapıların ağırlığına dayanıp dayanamayacağını belirler.
Taşıma gücü, zeminün güvenli taşıyabileceği birim alan başına yük miktarıdır: q = P/A. Zemin kohezyon, içsel sürtünme açısı, temel derinliği ve genişliğine bağlıdır.
- 1↓Zemin kohezyon (c)Zemin tanecikleri arasındaki yapışkanlık; taşıma gücünü artırır
- 2↓İçsel sürtünme açısı (φ)Tanecik kaymaya karşı direnç; Nq ile taşıma gücünü artırır
- 3↓Temel derinliği (Df)Daha derin temelller daha yüksek taşıma gücü sağlar
- 4Temel genişliği (B)Daha geniş temeller yükü daha iyi dağıtır
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
2 m × 3 m ölçülerinde bir temel 600 kN yük taşıyor. Taşıma gücünü hesapla.
A = 2 × 3 = 6 m² q = P / A = 600 / 6 = 100 kPa
Kare temel 1.5 m × 1.5 m, 450 kN taşımalı. Taşıma gücü nedir?
A = 1.5 × 1.5 = 2.25 m² q = 450 / 2.25 = 200 kPa
Dairesel temel (çap 2.5 m) 800 kN taşıyor. Taşıma gücünü bul.
A = π × (1.25)² ≈ 4.91 m² q = 800 / 4.91 ≈ 163 kPa
Bilgi kartları
Mini test
S1.Temel 2.5 m × 2.5 m, yük 1000 kN. Taşıma gücü?
S2.Taşıma gücü formülü:
S3.Taşıma gücünü en çok hangisi artırır?
S4.500 kN yük, 8 m² alan. Taşıma gücü kPa cinsinden?
“Taşıma Gücü Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Temel üzerindeki brüt yük yerine net yükü kullanmak. — Doğrusu: Her zaman zeminE aktarılan gerçek yükü kullan.
Zemin türünü göz ardı ederek her yerde aynı taşıma gücü varsaymak. — Doğrusu: Taşıma gücü zemin özelliklerine bağlı; yerine göre test ve tasarım yapıl.
Güvenlik katsayısı uygulamayı unutmak. — Doğrusu: Güvenli taşıma gücü = nihai kapasite / FS (tipik FS=2–4).
Dikdörtgen temellerin her zaman optimal olduğunu düşünmek. — Doğrusu: Temel şekli, derinliği ve genişliği yük dağılımı ve kapasiteyi etkiler.
Sıkça sorulan sorular
Taşıma gücü nedir?
Zeminün güvenli taşıyabileceği maksimum birim alan başına yüktür; hasar, oturmma veya taşıma gücü hasarını önler.
Taşıma gücü nasıl hesaplanır?
Basit formül: q = P/A veya detaylı analiz için Terzaghi formülü: q = c·Nc + γ·Df·Nq + 0.5·γ·B·Nγ.
Taşıma gücünü hangi faktörler etkiler?
Zemin kohezyon, sürtünme açısı, temel derinliği, genişliği, yer altı suyu seviyesi, yükün eğim açısı ve zemin yoğunluğu.
Neden taşıma gücü önemlidir?
Temelin güvenliğini sağlar—oturmayı, devrilmeyi veya yapının çökmesini önler.