Enflasyon nedir?
Enflasyon, bir ekonomideki mal ve hizmetlerin ortalama fiyat düzeyinin kademeli olarak artmasıdır. Enflasyon olduğunda, para biriminin her birimi eskisi kadar çok mal satın alamaz — paranızın satın alma gücü küçülür.
Enflasyon, zaman içinde ortalama fiyat düzeyinin artış hızıdır. Satın alma gücünü azaltır ve çok para az mal peşinde koştuğunda (talep çeken enflasyon) veya üretim maliyetleri arttığında (maliyet çeken enflasyon) ortaya çıkar.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir litre süt Yıl 1'de 3 lira. Yıllık enflasyon %4 ise, Yıl 2'de ne kadar olur?
Yeni fiyat = Eski fiyat × (1 + enflasyon oranı) Yıl 2 fiyatı = 3 × (1 + 0,04) = 3 × 1,04 = 3,12 lira Süt 0,12 lira daha pahalı hale geldi.
Yıllık maaşınız 500.000 lira. Enflasyon %3. Ne kadar satın alma gücü kaybettiniz?
Satın alma gücü kaybı = Maaş × enflasyon oranı Kayıp = 500.000 × 0,03 = 15.000 lira Geçen yıldan 15.000 lira daha az malı satın alabilirsiniz.
Bir mal sepeti geçen yıl 100 lira, bu yıl 103 lira. Enflasyon oranı nedir?
Enflasyon oranı = (Yeni fiyat − Eski fiyat) / Eski fiyat Enflasyon = (103 − 100) / 100 = 3 / 100 = 0,03 = %3
Bilgi kartları
Mini test
S1.Enflasyon %5, bir kitap 20 lira ise, gelecek yıl ne kadar olur?
S2.Enflasyon temel olarak şu sebeblerden kaynaklanır…
S3.500.000 lira tasarrufu %1 faiz alıyor. Enflasyon %3. Reel getiri…
S4.Ilımlı enflasyon sağlıklı kabul edilir çünkü…
“Enflasyon nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Enflasyon oranını mutlak fiyatla karıştırmak. — Doğrusu: Enflasyon değişim hızıdır, fiyat değildir.
Tüm enflasyonun kötü olduğunu düşünmek. — Doğrusu: Ilımlı enflasyon (%2-3) sağlıklı; yüksek enflasyon zararlıdır.
Zaman içinde parayı karşılaştırırken enflasyonu görmezden gelmek. — Doğrusu: Reel değerleri karşılaştırmak için her zaman enflasyonu düzelt.
Nominal getirilerin reel getiriye eşit olduğunu varsaymak. — Doğrusu: Reel getiri = nominal getiri − enflasyon oranı.
Sıkça sorulan sorular
Enflasyon nedir ve neden olur?
Enflasyon zaman içinde fiyatların artışıdır. Çok para, maliyetler yükselir veya talep arzı aştığında olur.
Enflasyon nasıl ölçülür?
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile; tipik ev halkı mal ve hizmetleri sepetinin maliyetini izler.
Enflasyon her zaman negatif midir?
Hayır — ılımlı enflasyon (%2-3) sağlıklı. Yüksek enflasyon (>%5) tasarrufu azaltır; deflasyon daha kötüdür.
Enflasyon beni nasıl etkiler?
Satın alma gücünüz küçülür — aynı parayla daha az alırsınız. Tasarruf sahibi zarar görür, borçlu fayda sağlar (borç daha ucuz).