Şok Nedir?
Şok, vücudun dolaşım sisteminin hayati organlara oksijen taşıyamamasıyla oluşan yaşamı tehdit eden tıbbi acil durumdur. Hızlı tanıma ve ilk yardım tedavisi hayatta kalma için kritik önemdedir.
Şok, dokuların yeterli oksijen alamamasına neden olan şiddetli dolaşım yetersizliğidir. Üç ana türü vardır: hipovolemik (kan kaybı), kardiyojenik (kalp yetmezliği) ve dağılımcı (sepsis, alerji).
- 1↓TanımaSoluk cilt, hızlı nabız, zayıf solunuş, şaşkınlık, soğuk son uzuvlar
- 2↓Acil MüdahaleAmbulans çağır, yüz üstü yatır, bacakları kaldır, sıcak tut
- 3↓İzlemeNabız, solunuş, cilt rengini kontrol et; sakin konuş
- 4Sıvı Kaybını ÖnleKanaması kes, ağızdan hiçbir şey verme; mümkünse oksijen
Adım adım çözümlü örnekler
Bir kişi kazada 2 litre kan kaybetmiştir. Hangi şok türüdür?
Kan kaybı → hacim düşüşü → dolaşım yetmezliği Tür: Hipovolemik şok (dolaşan sıvı yetersiz)
Hastanın kalbi düzgün pompalamıyor. Hangi şok türü?
Kalp yetmezliği → kardiyak output düşüşü → organ kan kaybı Tür: Kardiyojenik şok (pompa arızası)
Şokta olan biri soluk ve şaşkın. İlk yardım adımları?
1. Ambulans çağır 2. Yüz üstü yat, bacakları kaldır (omurga yaralanması yoksa) 3. Battaniye ile kapat (ısı tutma) 4. Sakin ol, teskin et, solunuşu izle
Bilgi kartları
Mini test
S1.Şok nedeninin başlıca sebebi:
S2.Hipovolemik şok kiminle oluşur?
S3.Neden şokta kişi yüz üstü ve bacakları kaldırılmış yatırılır?
S4.Hangisi şok belirtisi DEĞİLDİR?
“Şok Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Şok yalnız duygusal rahatsızlıktır. — Doğrusu: Tıbbi şok yaşamı tehdit eden dolaşım yetmezliğidir ve yetersiz oksijen taşınmasına neden olur.
Şokta başı kaldırmak yardım eder. — Doğrusu: Bacakları kaldır (omurga yaralanması yoksa) kanı beyin ve kalbe itme için.
Şokta kişiyi soğutmak için battaniye çık. — Doğrusu: Sıcak tut; ısı kaybı şoku ağırlaştırır.
Şokta kişiye ağızdan sıvı ver. — Doğrusu: Ağızdan hiçbir şey verme — aspirasyon riski; IV sıvı sadece hastanede verilir.
Sıkça sorulan sorular
Şok nedir ve neden tehlikelidir?
Şok, dokuların yeterli oksijen alamamasını sağlayan dolaşım yetmezliğidir. Hızlı tedavi olmaksızın dakikalar içinde organ hasarı ve ölüm oluşur.
Şok nasıl tanınır?
Soluk soğuk nemli cilt, hızlı zayıf nabız, hızlı sığ solunuş, şaşkınlık, zayıflık, bulantı.
Şokun üç türü nelerdir?
Hipovolemik (kan kaybı), kardiyojenik (kalp pompalamıyor), dağılımcı (enfeksiyon/alerji damarları genişletir).
Şok için ilk yardım nedir?
Ambulans çağır, bacakları kaldırarak yatır (omurga yaralanması şüphesi yoksa), sıcak tut, teskin et, solunuşu izle.




