Alan Etki Transistörü (FET) Nedir?
Alan Etki Transistörü (FET), yarı iletken malzemelerin elektriksel alan etkisiyle iletkenliğini kontrol eden bir elektronik bileşendir. Genellikle anahtarlama ve yükseltme görevlerinde kullanılır.
FET, kapı (gate) terminaline uygulanan voltajla kanal (source-drain arası) direncini değiştirerek akım akışını kontrol eden üç terminalli bir yarı iletken cihazdır.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir MOSFET'in temel çalışma prensibini açıklayınız.
1. Kapı terminaline pozitif bir voltaj uygulandığında, yarı iletken yüzeyinde elektronlar birikir ve iletken bir kanal oluşturur. 2. Bu kanal, source ve drain terminalleri arasındaki akım akışını sağlar. 3. Kapı voltajı arttıkça kanal genişler ve daha fazla akım akmasına izin verir. 4. Kapı voltajı azaltıldığında ise kanal daralır ve akım azalır, hatta kesilir.
JFET ve MOSFET arasındaki temel fark nedir?
1. JFET (Junction FET), kapı ve kanal arasında bir PN jonksiyonu kullanarak çalışır. Bu jonksiyon ters polarize edildiğinde kanal daralır. 2. MOSFET (Metal-Oksit-Yarı İletken FET), kapı ile kanal arasına yalıtkan bir oksit tabakası (genellikle SiO2) yerleştirerek çalışır. Bu, daha yüksek giriş empedansı sağlar ve 'kapılı' (insulated-gate) transistör olarak da bilinir.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Bir FET'te akım akışını kontrol eden terminal hangisidir?
S2.Hangi FET türünde kapı ile kanal arasında yalıtkan bir tabaka bulunur?
S3.FET'ler genellikle hangi temel elektronik fonksiyonlar için kullanılır?
Sık yapılan hatalar
FET'ler, akım kontrollü cihazlardır. — Doğrusu: FET'ler, voltaj kontrollü cihazlardır.
MOSFET'lerde kapı terminali, kanal ile doğrudan temas halindedir. — Doğrusu: MOSFET'lerde kapı terminali, kanal ile yalıtkan bir oksit tabakası ile ayrılmıştır.
Sıkça sorulan sorular
FET'in BJT'den farkı nedir?
FET'ler voltaj kontrollü cihazlardır ve genellikle daha yüksek giriş empedansına sahiptirler. BJT'ler ise akım kontrollü cihazlardır.
N-kanal ve P-kanal FET arasındaki fark nedir?
N-kanal FET'lerde ana taşıyıcılar elektronlardır ve genellikle daha iyi performans gösterirler. P-kanal FET'lerde ise ana taşıyıcılar 'boşluklar'dır (holes).
FET'lerde 'threshold voltage' (eşik voltajı) ne anlama gelir?
Eşik voltajı, bir MOSFET'te iletken bir kanalın oluşmaya başladığı ve akım akışının başladığı minimum kapı-source voltajıdır.