🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Belirleyici Olmayan Sıfat Cümleleri Nedir?

Belirleyici olmayan (non-restrictive) sıfat cümleleri, zaten açık şekilde tanınan bir isim hakkında ek bilgi sağlayan yan cümlelerdir. Belirleyici cümlelerden farklı olarak, bu ek bilgi cümlenin anlamı için zorunlu değildir — ilave bir bilgidir. Bu cümleler her zaman virgüllerle (veya tirelerle) çevrelenir ve who, which veya whose kullanır. Resmi yazıda ve sözlü açıklamalarda sık görülür.

Kısa cevap

Belirleyici olmayan sıfat cümleleri, zaten tanınan bir isim hakkında ek (isteğe bağlı) bilgi ekler, virgüllerle ayrılır. Who, which, whose kullanır; çıkarılırsa cümlenin temel anlamı değişmez.

Belirleyici vs Belirleyici Olmayan Sıfat Cümleleri
Belirleyici (virgülsüz)
  • Zorunlu bilgi
  • Hangi isim olduğunu daraltır
  • Çıkarılamaz
  • Virgül yok
Belirleyici Olmayan (virgüllü)
  • Ek/ekstra bilgi
  • İsim zaten tanındı
  • Çıkarılabilir
  • Öncesinde & sonrasında virgül
01

Adım adım çözümlü örnekler

Ek bilgiyi belirleyici olmayan cümle ile ekle: 'Kız kardeşim burada çalışıyor.' (Paris'te yaşıyor.)

İsim açık: 'Kız kardeşim' (kimi olduğunu biliyorsun)
Ek ekle: 'Kız kardeşim, kim Paris'te yaşıyor, burada çalışıyor.'
Test: Cümleyi sil — 'Kız kardeşim burada çalışıyor' anlamlı.
Virgül gerekli ✓

Belirleyici olmayan 'which' ile: 'Konferans bilgilendirici idi.' (Üç gün sürdü.)

Açık isim: 'Konferans'
Detay ekle: 'Konferans, hangi üç gün sürdü, bilgilendirici idi.'
Test: Çıkart — 'Konferans bilgilendirici idi' tamam.
Virgül gerekli ✓

Belirleyici olmayan 'whose': 'Albert Einstein 1955'te öldü.' (Teorileri fiziği devrim yaptı.)

Açık özne: 'Albert Einstein'
Fakt ekle: 'Albert Einstein, kimin teorileri fiziği devrim yaptı, 1955'te öldü.'
Test: Cümleyi çıkart — hâlâ tam.
Virgül gerekli ✓
02

Bilgi kartları

03

Mini test

S1.Hangi cümlede belirleyici olmayan sıfat cümlesi var?

Doğru cevap: B. Seçenek 2 'who is a lawyer' etrafında virgül var — John zaten açık, ek bilgi.

S2.Hangi cümle doğru?

Doğru cevap: B. 'kardeş' kişi, yani 'who' değil 'which'. Virgüller = belirleyici olmayan.

S3.Doğru mu yanlış mı: 'Rapor, hangi aciliydi, geç geldi' cümlesinde 'which' atlanabilir.

Doğru cevap: B. Belirleyici olmayan cümlelerde, relative pronoun her zaman tutulur. 'Rapor, aciliydi, geç geldi' yanlış.

S4.Belirleyici olmayan cümlelerde KULLA NILMAYAN relative pronoun hangisi?

Doğru cevap: C. 'that' ASLA belirleyici olmayan cümlelerde kullanılmaz — sadece belirleyici cümlelerde. Belirleyici olmayanlarda who, which, whose.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Belirleyici Olmayan Sıfat Cümleleri Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
04

Sık yapılan hatalar

Belirleyici olmayan cümlenin etrafında virgül koymamak.Doğrusu: Belirleyici olmayan cümlelerin önüne ve sonuna virgül (veya tire) koyulmalı.

Belirleyici olmayan cümlede 'that' kullanmak.Doğrusu: 'that' sadece belirleyici cümlelerde. Belirleyici olmayanlarda 'who', 'which', 'whose'.

Belirleyici olmayan cümlelerde kişiler için 'which' kullanmak.Doğrusu: Kişiler için 'who', şeyler için 'which' — cümle türü ne olursa olsun.

Belirleyici olmayan cümlede relative pronoun'u atlamak.Doğrusu: Belirleyici olmayan cümlelerde pronoun daima tutulur.

05

Sıkça sorulan sorular

Belirleyici olmayan sıfat cümlesi nedir?

Zaten tanınan bir isim hakkında ek (isteğe bağlı) bilgi veren, virgüllerle çevrelenmiş cümle — who/which/whose kullanır.

Belirleyici ve belirleyici olmayan cümlelerin farkı nedir?

Belirleyici: zorunlu bilgi, virgülsüz, ismi tanımlar. Belirleyici olmayan: ek bilgi, virgüllü, isim zaten açık.

Belirleyici olmayan cümlelerde 'that' kullanılır mı?

'that' hiç kullanılmaz belirleyici olmayan cümlelerde. Sadece 'who', 'which', 'whose' kulla nılır.

Belirleyici olmayan cümleyi çıkarırsan anlam değişir mi?

Hayır — temel anlam aynı kalır. Ek detay kaybedersin ama cümle hâlâ tam ve açık olur.

İlgili konular