Edilgen Çatı Geçmiş Nedir?
Edilgen çatı geçmiş, geçmişte tamamlanan eylemi anlatırken eylemin alıcısına odaklanır. Eylemi yapan kişi yerine olaya kimin maruz kaldığını veya sonucu vurgular.
Edilgen çatı geçmiş 'Özne + was/were + geçmiş zaman ortaçı (+ by etken)' yapısı kullanır. Tekil: was; çoğul: were. Örnek: 'Email dün gönderildi.'
- •Odak: Yapan kişi
- •Yapı: Özne + geçmiş fiil
- •Örnek: Ressam evi boyamıştır.
- •Yapan kişi vurgulanır
- •Odak: Olan şey/kişi
- •Yapı: Özne + was/were + ortaçı
- •Örnek: Ev ressam tarafından boyamıştır.
- •Sonuç vurgulanır
Adım adım çözümlü örnekler
Etken: Takım geçen yıl yeni bir stadyum inşa etti. Edilgen yap.
Tanımla: Takım (etken), inşa etti (geçmiş fiil), stadyum (nesne) Nesne özne olur: stadyum Fiil: 'inşa etti' → geçmiş zaman ortaçı 'inşa edildi' Yardımcı: was/were → 'was' (tekil 'stadyum') Ediligen: Yeni bir stadyum geçen yıl takım tarafından inşa edildi.
Etken: 1928'de penisilin keşfettiler. Edilgen yaz.
Etken: Onlar, Geçmiş fiil: keşfettiler, Nesne: penisilin Özne: Penisilin (tekil → 'was') Geçmiş zaman ortaçı: 'keşfedildi' Ediligen: Penisilin 1928'de keşfedildi. Not: 'Tarafından onlar' garip; atla veya 'bilim insanları tarafından'
Etken: Aşçı etkinlik için yemekleri hazırladı. Etken ile edilgen yap.
Nesne (yemekler) özne olur Yardımcı: 'was' (çoğul 'yemekler' → 'were') Geçmiş zaman ortaçı: 'hazırlandı' Ediligen: Yemekler aşçı tarafından etkinlik için hazırlandı. Not: Çoğul özne için 'were' kullan
Bilgi kartları
Mini test
S1.Edilgen yap: 'Öğrenciler projeyi dün tamamladılar.'
S2.Hangisi doğru?
S3.'Pencereler fırtına tarafından kırıldı.' Bu ne zamandır?
S4.Etken: 'Yazar kitabı yazdı.' Edilgen?
“Edilgen Çatı Geçmiş Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Ev inşa edildiler 50 yıl önce. — Doğrusu: Ev 50 yıl önce inşa edildi. (Tekil 'ev' çoğul eki almaz; ev... edildi.)
Mektupları gönderildi dün. — Doğrusu: Mektuplar dün gönderildi. (Zaman belirteci fiil sonrasına; ek özne tutarlılığı.)
Kitap yazıldı editör tarafından. — Doğrusu: Kitap editör tarafından yazıldı. (Tarafından ifadesi fiilden hemen sonra gelir.)
Köprü yıkılmıştır deprem tarafından. — Doğrusu: Köprü deprem tarafından yıkıldı. (Burada basit geçmiş daha uygun.)
Sıkça sorulan sorular
Edilgen çatı geçmiş nedir?
Geçmişte tamamlanan eyleme odaklanan cümle yapısı — was/were + geçmiş zaman ortaçı.
Edilgen çatı geçmiş nasıl yapılır?
Tekil özneler için 'was', çoğul için 'were' kullan, ardından fiilin geçmiş zaman ortaçısını ekle.
'Yazıldı' ile 'yazılmıştır' arasındaki fark?
'Yazıldı' = geçmiş basit (belli bir zaman). 'Yazılmıştır' = şimdiki zamanla bağ (sonuç hala geçerli).
Edilgen çatı geçmiş'te 'by etken' neden atlanır?
Etken bilinmiyorsa, önemsizse veya anlaşılıyorsa. Örnek: 'Pencerelerin camı kırıldı.'