🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Edilgen Çatı Şimdiki Nedir?

Edilgen çatı şimdiki, eylemi yapan kişi (etken) yerine eylemi alan kişi veya şeye odaklanır. 'Öğretmen dersi anlatıyor' yerine 'Ders öğretmen tarafından anlatılıyor' dersin.

Kısa cevap

Edilgen çatı şimdiki 'Özne + is/are + geçmiş zaman ortaçı (+ by etken)' yapısı kullanır. Eylemi yapandan ziyade eylemi alan kişiye/şeye vurgu yapar.

Etken vs. Edilgen Çatı (Şimdiki Zaman)
Etken Çatı
  • Odak: Yapan kişi (etken)
  • Yapı: Özne + fiil + nesne
  • Örnek: Kedi fare yer.
  • Yapan kişi biliniyor ve önemli
Edilgen Çatı
  • Odak: Alan kişi/şey
  • Yapı: Özne + is/are + ortaçı
  • Örnek: Fare kedi tarafından yenilir.
  • Yapan kişi bilinmiyor/önemsiz
01

Adım adım çözümlü örnekler

Etken: Fırıncı her gün taze ekmek yapıyor. Edilgen yazarak göster.

Tanımla: Fırıncı (etken), yapıyor (fiil), ekmek (nesne)
Ediligen yapısı: Özne + is/are + geçmiş zaman ortaçı
Taze ekmek fırıncı tarafından her gün yapılıyor.
Not: Nesneyi özne yerine koy; 'yapıyor' → 'yapılıyor'

Etken: Bilim insanları birçok deney yapıyor. Edilgen yap.

Etken: Bilim insanları, Fiil: yapıyor (düzenli), Nesne: deney
Özne: Deney
Fiil: 'yapıyor' → geçmiş zaman ortaçı 'yapılıyor'
Ediligen: Birçok deney bilim insanları tarafından yapılıyor.
Not: 'are' çoğul özne 'deney' için

Etken: John raporu yazıyor. Etu yapan kişi olmadan edineg yap.

Nesne (rapor) özne olur
Fiil: 'yazıyor' (3. tekil) → 'yazılıyor' (yardımcı 'is' + ortaçı)
Ediligen: Rapor yazılıyor.
Not: Eğer etken bilinmiyorsa veya önemsizse 'by John' aç
02

Bilgi kartları

03

Mini test

S1.Edilgen yap: 'Her yıl evler inşa ediyorlar.'

Doğru cevap: A. Çoğul özne 'evler' + 'edilir'. Geçmiş zaman ortaçı 'inşa edilir' doğru. 'Tarafından onlar' isteğe bağlı.

S2.Hangisi doğru edilgen çatı şimdiki?

Doğru cevap: A. Yapı: 'yazılıyor' (şimdiki edilgen). 'Yazılmıştır' = geçmiş; 'yazılmak' = isim fiil; 'yazılmada' = yanlış.

S3.Edilgen çatıda 'by etken' neden aç?

Doğru cevap: B. Örnek: 'Pencere kırıldı.' (Kim kırdığını bilmiyoruz.) 'Birisi tarafından' eklemek anlam katmaz.

S4.Etken: 'Aşçı yemeği hazırlıyor.' Edilgen?

Doğru cevap: A. Yapı: özne + is/are + ortaçı + by etken. Doğru sıra: 'Yemek aşçı tarafından hazırlanıyor.'
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Edilgen Çatı Şimdiki Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
04

Sık yapılan hatalar

Email gönderildi dün.Doğrusu: Email dün gönderildi. (Zaman belirteci cümle sonuna; burada preterit yok, şimdiki edilgen olmalı: 'Email gönderiliyor.')

Rapor yazılıyor John tarafından her gün.Doğrusu: Rapor John tarafından her gün yazılıyor. (Zaman belirteci fiilden sonra veya cümle başında.)

Arabalar tamir ediliyor her hafta.Doğrusu: Arabalar her hafta tamir ediliyor. (Zamansal bilgi fiile yakın olmalı.)

Yeni kurallar yapıyor hükümet tarafından.Doğrusu: Yeni kurallar hükümet tarafından yapılıyor. (Etken fiili değil: 'yapılıyor' edilgen.)

05

Sıkça sorulan sorular

Edilgen çatı şimdiki nedir?

Eylemi alan özneye odaklanan cümle yapısı — is/are + geçmiş zaman ortaçı. Örnek: 'Mektup yazılıyor.'

Edilgen çatı şimdiki nasıl yapılır?

Tekil özneler için 'is', çoğul için 'are' kullan, ardından fiilin geçmiş zaman ortaçısını ekle.

Edilgen çatı ne zaman kullanılır?

Eyleme veya alan kişiye odak olduğunda, etkene değil. Raporlar, haberler ve resmi yazıda yaygın.

Edilgen çatıda 'by etken'i atabilir misin?

Evet, etken bilinmiyorsa, önemsizse veya bağlamdan anlaşılıyorsa. Örnek: 'Müze pazartesi günleri kapalı.'

İlgili konular