🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Sözcük Oluşturma ve Affixasyon Nedir?

Sözcük oluşturma, ön ve son ekler aracılığıyla kök sözcüklere morfemler eklenerek yeni sözcükler ve anlamlar yaratılan dilbilimsel bir süreçtir.

Kısa cevap

Affixasyon, kök sözcüklere ön ek (başında) veya son ek (sonunda) ekleyerek yeni sözcükler oluşturma işlemidir; örneğin happiness, unhappy, quickly gibi sözcükler.

Affixasyon ile Sözcük Oluşturma

1
Kök sözcük
Temel biçim (happy, dark, quick)
↓
2
Ön ek (isteğe bağlı)
un-, re-, dis-, pre- başında
↓
3
Son ek (isteğe bağlı)
-ness, -ment, -ly, -ing sonunda
↓
4
Yeni sözcük
unhappy, darkness, quickly, remaking

Adım adım çözümlü örnekler

'Happy' sözcüğüne olumsuz anlamı veren bir ön ek ekleyin.

Kök: happy
Ön ek un- = değil anlamı
Sonuç: unhappy (mutlu değil)

'Dark' sözcüğüne isim yapan bir son ek ekleyin.

Kök: dark
Son ek -ness sıfatları isime çevirir
Sonuç: darkness (karanlık durumu)

'Quick' sözcüğüne zarf yapan son ek ekleyin.

Kök: quick
Son ek -ly zarf oluşturur
Sonuç: quickly (hızlı şekilde)

Bilgi kartları

Mini test

S1.'Unhappy' sözcüğündeki ön ek hangisidir?

Doğru cevap: B. un-, 'happy' kökünün başına eklenen ön ektir.

S2.Son ek -ness neyi yapır?

Doğru cevap: B. -ness sıfatları soyut isime çevirir (dark → darkness).

S3.'Slowly' sözcüğündeki son ek hangisidir?

Doğru cevap: A. -ly, 'slow' sözcüğüne eklenen zarf eki olup, hareket biçimini gösterir.

S4.Hangi sözcük hem ön ek hem son ek içerir?

Doğru cevap: C. unhappiness = un- (ön ek) + happy (kök) + -ness (son ek).

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Sözcük Oluşturma ve Affixasyon Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

Ön ek ve son ek aynı şeymiş sanmak. — Doğrusu: Ön ek kökün başına; son ek kökün sonuna eklenir.

✗

Kök sözcük ve morfemi karıştırmak. — Doğrusu: Kök, bağımsız sözcüktür; morfem anlamlı en küçük birimdir.

✗

Tüm sözcük oluşumunun affixasyon ile olduğunu sanmak. — Doğrusu: Birleştirme, ses oyunları ve ödünçleme de sözcük oluşturur.

✗

Her ön/son ek kombinasyonunun geçerli sözcük olacağını sanmak. — Doğrusu: Bazı kombinasyonlar dil kurallarına aykırıdır ve gerçek sözcük oluşturmaz.

Sıkça sorulan sorular

Affixasyon ile sözcük oluşturma nedir?

Kök sözcüklere ön ek ve son ek eklenerek yeni sözcükler ve farklı anlamlar oluşturma işlemidir.

Ön ek ile son ek arasında fark nedir?

Ön ek kökün başına (un-happy), son ek kökün sonuna (dark-ness) eklenir.

İngilizcede kaç ön ve son ek vardır?

Yüzlercesi vardır; yaygın olanlar: un-, re-, dis-, -ness, -ment, -ing, -ly, -tion.

Bir sözcüğün birden fazla eki olabilir mi?

Evet; unhappiness sözcüğünün hem un- (ön ek) hem -ness (son ek) vardır.

İlgili konular

İngilizceUnless ve If Not Farkı Nedir?İngilizceAkademik Söz Öbekleri Nedir?İngilizceAkademik Kelime Hazinesi nedir?İngilizceAksent ve Dil Çeşitliliği Nedir?İngilizceSıfat + İsim Eş-Oluşumları Nedir?İngilizceZarfsal Cümleler nedir?İngilizceOlumlu İfadeler Nedir?İngilizceGönderme Nedir?İngilizceBelirsizlik Nedir?İngilizceÖzür Dilemek ve Açıklama Yapmak Nasıl?