Yer Şekilleri ve Topografya Nedir?
Yeryüzünün doğal unsurları olan dağlar, vadiler, platolar gibi oluşumlar yer şekillerini oluşturur. Topografya ise bu yer şekillerinin coğrafi haritalar üzerinde gösterilmesidir.
Yer şekilleri, yeryüzünün dış kuvvetlerin etkisiyle kazandığı doğal biçimlenmelerdir. Topografya ise bu şekillerin haritalarda ölçek ve işaretlerle temsil edilmesi bilimidir.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir bölgenin topografik haritasında yükselti çizgileri birbirine yakın ve paralel ise bu ne anlama gelir?
Yükselti çizgilerinin birbirine yakın ve paralel olması, arazinin eğimli olduğunu gösterir. Çizgiler ne kadar yakınsa eğim o kadar fazladır.
Dağ oluşumunda rol oynayan iç kuvvetlere örnek veriniz.
Dağ oluşumunda rol oynayan başlıca iç kuvvetler epirojenez (kıta oluşumu), orojenez (dağ oluşumu) ve volkanizmadır.
Akarsuların oluşturduğu yer şekillerine iki örnek veriniz.
Akarsuların oluşturduğu başlıca yer şekilleri vadiler (çentik, boğaz, kanyon), deltalar, menderesler ve taraçalardır.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi bir plato örneğidir?
S2.Bir yerin haritasında kapalı ve iç içe geçmiş yükselti eğrileri, ortasında daha küçük değere sahipse bu neyi ifade eder?
S3.Aşağıdaki yer şekillerinden hangisi dış kuvvetlerin etkisiyle oluşmaz?
Sık yapılan hatalar
Yükselti çizgilerinin sık olması arazinin düz olduğunu gösterir. — Doğrusu: Yükselti çizgilerinin sık olması arazinin eğimli olduğunu gösterir.
Topografya, sadece dağları ve vadileri inceler. — Doğrusu: Topografya, yeryüzündeki tüm yer şekillerinin haritalarda gösterilmesini inceler.
Sıkça sorulan sorular
İzohipslerin sık geçtiği yerlerde ne tür faaliyetler yapılabilir?
İzohipslerin sık geçtiği yerler eğimli olduğundan, bu tür alanlarda tarım faaliyetleri genellikle teraslama yöntemiyle yapılır ve ulaşım zor olabilir.
Haritalarda yer şekilleri nasıl gösterilir?
Yer şekilleri, yükselti çizgileri (izohips), renklendirme, tarama çizgileri ve özel işaretler (simge) kullanılarak haritalarda gösterilir.
Volkanik yer şekillerine örnek verebilir misiniz?
Volkanik yer şekillerine örnek olarak volkan konileri (dağları), kraterler, kalderalar, lav platoları ve fay hatları verilebilir.