Şark Meselesi ve Osmanlı Çöküşü Nedir?
Avrupa'nın 'hasta adam' olarak gördüğü Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla ortaya çıkan ve büyük devletlerin çıkar çatışmalarına sahne olan Şark Meselesi, Osmanlı'nın son dönemini derinden etkilemiştir.
Şark Meselesi, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun toprak bütünlüğünün Avrupa devletlerinin çıkarları doğrultusunda yeniden paylaşılması sorunudur ve bu durum Osmanlı'nın çöküşünü hızlandırmıştır.
Adım adım çözümlü örnekler
Şark Meselesi'nin ortaya çıkmasında hangi faktörler etkili olmuştur?
1. Milliyetçilik akımlarının Balkanlar'da yayılması. 2. Rusya'nın Panslavizm politikası. 3. Avrupa devletlerinin Osmanlı toprakları üzerindeki ekonomik ve siyasi emelleri. 4. Osmanlı Devleti'nin iç zayıflığı ve ıslahatların yetersiz kalması.
Şark Meselesi çerçevesinde Osmanlı Devleti'ni etkileyen önemli olaylar nelerdir?
1. Kırım Savaşı (1853-1856) ve Paris Antlaşması (1856). 2. 93 Harbi (1877-1878) ve Berlin Antlaşması (1878). 3. Balkan Savaşları (1912-1913). 4. I. Dünya Savaşı (1914-1918) ve Osmanlı'nın paylaşılması.
Avrupa devletlerinin Şark Meselesi'ndeki tutumları nasıldı?
İngiltere, Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü Rusya'yı dengelemek için koruma eğilimindeydi. Fransa ve Avusturya ise kendi çıkarlarına göre hareket ediyor, bazen Osmanlı'yı desteklerken bazen de topraklarından pay kapmaya çalışıyorlardı. Rusya ise sıcak denizlere inme ve Slav halklarını himaye etme politikası güdüyordu.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi Şark Meselesi'nin nedenlerinden biri değildir?
S2.Berlin Antlaşması (1878) ile hangi bölgede bağımsızlık kazanımı yaşanmıştır?
S3.Şark Meselesi terimini ilk kez hangi devlet kullanmıştır?
Sık yapılan hatalar
Şark Meselesi, Osmanlı'nın kendi iç sorunlarından kaynaklanmıştır. — Doğrusu: Şark Meselesi, hem Osmanlı'nın iç zayıflıklarından hem de dış devletlerin müdahalelerinden kaynaklanan karmaşık bir sorundur.
Tüm Avrupa devletleri Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü korumak istemiştir. — Doğrusu: Avrupa devletlerinin tutumları çıkarlarına göre değişiklik göstermiştir; bazıları Osmanlı'yı denge unsuru olarak görse de, birçoğu topraklarından pay kapma peşindeydi.
Sıkça sorulan sorular
Şark Meselesi hangi yüzyılda daha çok gündeme gelmiştir?
Şark Meselesi, özellikle 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla büyük devletlerin müdahalelerinin artması üzerine daha çok gündeme gelmiştir.
Şark Meselesi'nin sonuçları neler olmuştur?
Şark Meselesi, Osmanlı Devleti'nin toprak kayıplarını artırmış, milliyetçilik akımlarını tetiklemiş ve nihayetinde devletin çöküşüne zemin hazırlamıştır.
Osmanlı Devleti, Şark Meselesi'ne karşı ne gibi önlemler almıştır?
Osmanlı Devleti, Tanzimat ve Islahat Fermanları gibi ıslahatlarla devleti modernleştirmeye, milliyetçilik akımlarını kontrol altına almaya ve Avrupa devletlerinin müdahalesini engellemeye çalışmıştır ancak bu çabalar yetersiz kalmıştır.