Statik Nedir?
Statik, üzerine etkiyen tüm kuvvetlerin ve momentlerin birbirini tam olarak dengelediği, durgun ya da sabit hızla hareket eden cisimleri inceleyen mekanik dalıdır. Köprü, bina, vinç gibi hareket etmemesi gereken her yapının tasarımının temelini oluşturur.
Statik, dengedeki rijit cisimleri inceler: cisme etkiyen tüm kuvvetlerin vektörel toplamı sıfırdır (ΣF = 0) ve herhangi bir noktaya göre tüm momentlerin toplamı da sıfırdır (ΣM = 0).
- 1↓Serbest cisim diyagramı çizCismi izole et ve üzerine etkiyen tüm dış kuvvetleri ve tepkileri çiz.
- 2↓Kuvvetleri bileşenlerine ayırHer kuvveti x ve y (gerekirse z) bileşenlerine ayrıştır.
- 3↓ΣF = 0 uygulaHer yöndeki kuvvetleri topla ve toplamı sıfıra eşitle.
- 4↓ΣM = 0 uygulaUygun bir noktaya göre momentleri topla ve toplamı sıfıra eşitle.
- 5Bilinmeyenleri çözDenge denklemlerini kullanarak bilinmeyen kuvvetleri, tepkileri veya açıları bul.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir braket, 300 N yatay ve 400 N düşey kuvvetle çekiliyor. Bileşke kuvveti bulun.
R = √(Fx² + Fy²) R = √(300² + 400²) = √(90000 + 160000) R = √250000 = 500 N
5 m uzunluğundaki bir merdiven, sürtünmesiz bir duvara dayalı; tabanı duvardan 3 m uzakta. Merdivenin 200 N ağırlığı ortasında etkiyorsa, tabana göre ΣM = 0 kullanarak duvardaki yatay tepkiyi bulun.
Duvardaki yükseklik: h = √(5² − 3²) = 4 m ΣM(taban) = 0: Duvar kuvveti × 4 − Ağırlık × (3/2) = 0 Fduvar × 4 = 200 × 1,5 = 300 Fduvar = 300 / 4 = 75 N
6 m uzunluğunda basit mesnetli bir kirişin tam ortasına (her mesnetten 3 m) 900 N'luk tek bir yük etkiyor. Her mesnet tepkisini bulun.
Simetri nedeniyle yük iki mesnede eşit dağılır ΣFy = 0: R1 + R2 = 900 N R1 = R2 = 900 / 2 = 450 N
Bilgi kartları
Mini test
S1.Statikte bir cisme etkiyen net kuvvet için ne doğrudur?
S2.Bir brakete dik açılı 300 N ve 400 N'lik iki kuvvet etkiyor. Bileşke nedir?
S3.ΣM = 0 neyi ifade eder?
S4.Statikteki bir cisim ne durumda olabilir?
“Statik Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Statiğin sadece durgun cisimlere uygulandığını sanmak. — Doğrusu: Statik, sıfır net ivmeye uygulanır — sadece durgunluğu değil, sabit hızlı hareketi de kapsar.
Serbest cisim diyagramına mesnet tepkilerini eklemeyi unutmak. — Doğrusu: Mesnet ve mafsallardaki tepkiler dahil tüm dış kuvvetler SCD'de gösterilmelidir.
Birden çok bilinmeyen bırakan bir noktaya göre moment almak. — Doğrusu: Bir bilinmeyen kuvvetin etkidiği noktaya göre moment alınırsa o kuvvet denklemden düşer ve çözüm kolaylaşır.
Kuvvet dengesiyle moment dengesini karıştırmak. — Doğrusu: ΣF = 0 ve ΣM = 0 birbirinden bağımsız sağlanmalıdır — biri sağlansa diğeri otomatik sağlanmaz.
Sıkça sorulan sorular
Statik nedir?
Statik, cisme etkiyen tüm kuvvet ve momentlerin dengede olduğu, net etkinin sıfır olduğu mekanik dalıdır.
Statik bileşke kuvvet formülü nedir?
Dik açılı iki bileşen için R = √(Fx² + Fy²) formülü, Pisagor teoremiyle bulunur.
Statik örnekleri nelerdir?
Yük altındaki köprüler, duvara dayalı merdivenler, noktasal yük taşıyan kirişler ve durağan ağırlık taşıyan vinçler.
Statik nasıl hesaplanır?
Önce serbest cisim diyagramı çizilir, kuvvetler bileşenlerine ayrılır, sonra ΣF = 0 ve ΣM = 0 uygulanarak bilinmeyenler çözülür.




