İlaç Uygulaması - Parenteral Yollar Nedir?
Parenteral yollar, ilaçların sindirim sistemini bypass ederek doğrudan kan dolaşımına veya vücut dokularına verilmesi anlamına gelir. Hemşirelikte bu yöntemler, hızlı etki, sindirim sistemi sorunlarını aşma ve hassas doz ayarlaması gibi durumlarda tercih edilir.
Parenteral ilaç uygulaması, enjeksiyon yoluyla derialtı (SC), kas içi (IM), damar içi (IV) veya deri içi (ID) gibi yollarla ilacın vücuda verilmesidir.
Adım adım çözümlü örnekler
İntravenöz (IV) yolla ilaç uygulaması nasıl yapılır?
1. Gerekli malzemeler hazırlanır (ilaç, enjektör, iğne, alkollü pamuk, eldiven vb.). 2. Hasta kimliği doğrulanır ve uygulama yeri belirlenir. 3. Uygun damar yolu seçilir ve ven punksiyonu yapılır. 4. İlaç yavaşça enjekte edilir. 5. İğne çekilir, bası uygulanır ve pansuman yapılır. 6. Hasta gözlemlenir.
Kas içi (IM) enjeksiyon için hangi bölgeler tercih edilir ve dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
1. Tercih edilen bölgeler: Deltoid (kol), vastus lateralis (uyluk ön-yan), ventrogluteal (kalça). 2. İğne uzunluğu ve enjektör boyutu, hastanın yaşına ve kas dokusunun gelişimine göre seçilir. 3. İlaç, kas liflerine zarar vermemek için aspirasyon yapılarak ve yavaşça verilir. 4. Enjeksiyon sonrası bölgeye masaj yapılabilir (bazı ilaçlar hariç).
Derialtı (SC) enjeksiyonlar hangi durumlarda ve nasıl uygulanır?
1. Genellikle insülin, heparin gibi düşük hacimli ilaçlar için kullanılır. 2. Uygulama bölgeleri: Üst kolun dış yüzü, karın (göbek çevresi hariç), uyluğun dış yüzü. 3. Cilt 45-90 derece açıyla kaldırılır ve iğne 45-90 derece açıyla kas dokusuna girmeden verilir.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi parenteral bir ilaç uygulama yolu DEĞİLDİR?
S2.Hızlı etki gerektiren durumlarda hangi parenteral yol tercih edilir?
S3.Derialtı (SC) enjeksiyonlar için genellikle hangi hacimdeki ilaçlar kullanılır?
Sık yapılan hatalar
Parenteral yollarda enjeksiyon iğnesinin kas dokusuna girmesi her zaman istenir. — Doğrusu: Derialtı (SC) enjeksiyonlarda iğnenin kas dokusuna girmemesi esastır. Sadece IM enjeksiyonlarda kas dokusuna girilir.
Kanül takıldıktan sonra IV ilaçlar her zaman hızlı bir şekilde verilmelidir. — Doğrusu: IV ilaçların çoğu, yan etkileri azaltmak ve vücudun ilaca toleransını artırmak için yavaşça ve belirli bir hızda verilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Parenteral ilaç uygulaması neden önemlidir?
Parenteral yollar, ilaçların daha hızlı ve etkili bir şekilde emilmesini sağlar, sindirim sistemi sorunlarından etkilenmez ve bazı durumlarda daha hassas doz kontrolü imkanı sunar.
Parenteral uygulamalarda sterilite neden bu kadar kritiktir?
Parenteral uygulamalar, ilaçların doğrudan kan dolaşımına veya derin dokulara girmesini içerdiği için enfeksiyon riskini taşır. Steril tekniklerin kullanılması, enfeksiyon ve diğer komplikasyonları önlemek için hayati önem taşır.
Hangi durumlarda parenteral ilaç uygulaması tercih edilmez?
Hastanın bilinci yerindeyse, yutma refleksi normalse ve ilacın oral yoldan etkinliği kanıtlanmışsa, genellikle oral yol tercih edilir. Ayrıca, hastanın damar yolu erişimi yoksa veya cilt enfeksiyonu varsa parenteral uygulamalar kısıtlanabilir.