Sapmak ve Uygunluk Nedir?
Sosyolojide sapma ve uygunluk, toplumsal yaşamın temel taşlarından ikisidir. Bireylerin toplumsal normlara ve beklentilere nasıl uyum sağladığını veya bu normlardan nasıl saptığını anlamak için bu kavramlar kullanılır.
Sapma, toplumsal beklentilerden ve normlardan sapan davranışları ifade ederken, uygunluk ise bu normlara ve beklentilere uyma durumunu belirtir.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir öğrencinin derslere düzenli katılması ve ödevlerini zamanında teslim etmesi ne tür bir davranış örneğidir?
Bu, toplumsal beklentilere ve okulun belirlediği kurallara uyum sağlayan bir uygunluk örneğidir.
Bir bireyin kamuya açık alanda yüksek sesle bağırarak diğer insanları rahatsız etmesi hangi kavramla açıklanır?
Bu davranış, toplumsal normlardan sapma olarak kabul edilir.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi toplumsal sapmaya bir örnektir?
S2.Bir kişinin toplumsal beklentilere uygun davranması durumu nasıl adlandırılır?
S3.Toplumsal normların belirsizleşmesi veya ortadan kalkması durumu sosyolojide ne olarak adlandırılır?
Sık yapılan hatalar
Sapma her zaman suçtur. — Doğrusu: Sapma, her zaman suç olmasa da, toplumsal normlardan ayrılan her türlü davranışı kapsar ve bazı sapmalar toplumsal ilerlemeye de katkı sağlayabilir.
Uygunluk, bireyin kendi düşüncelerinden vazgeçmesi anlamına gelir. — Doğrusu: Uygunluk, bireyin toplumsal normlara ve beklentilere uyum sağlamasıdır, ancak bu her zaman bireysel düşüncelerden tamamen vazgeçmek anlamına gelmez.
Sıkça sorulan sorular
Sapma ve uygunluk arasındaki ilişki nedir?
Sapma ve uygunluk, bir madalyonun iki yüzü gibidir. Toplum, belirli normlara uyumu (uygunluk) teşvik ederken, bu normlardan sapmaları (sapma) da çeşitli mekanizmalarla kontrol etmeye çalışır.
Her toplumda sapma ve uygunluk anlayışı aynı mıdır?
Hayır, sapma ve uygunluk anlayışı toplumdan topluma, kültürden kültüre ve hatta aynı toplumun farklı zaman dilimlerinde değişiklik gösterebilir. Normlar ve beklentiler değişkendir.
Sapma sadece olumsuz davranışlar mıdır?
Genellikle olumsuz çağrışım yapsa da, sapma kavramı toplumsal değişimleri tetikleyen veya yenilikçi fikirleri ortaya çıkaran olumlu davranışları da kapsayabilir. Örneğin, bir bilim insanının mevcut bilgilerin dışına çıkarak yeni bir teori geliştirmesi bir tür sapmadır.