Sosyal Olgular Nedir?
Sosyoloji, toplumu ve toplumsal ilişkileri inceleyen bir bilim dalıdır. Bu incelemenin temelinde ise 'sosyal olgu' kavramı yatar. Sosyal olgular, bireylerin davranışlarını ve düşüncelerini etkileyen, dışsal ve zorlayıcı niteliklere sahip toplumsal gerçekliklerdir.
Sosyal olgular, bireylerin dışında var olan, onlara dışarıdan etki eden ve onlara karşı koymaları zor olan toplumsal gerçekliklerdir. Emile Durkheim'a göre bu olgular, toplumsal yaşamın anlaşılmasında kritik öneme sahiptir.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir toplumsal normun (örneğin, trafikte kırmızı ışıkta durma) sosyal olgu olup olmadığını nasıl anlarız?
1. Norm bireyin dışındadır: Kırmızı ışıkta durma kuralı, bireyin kendi isteğinden bağımsız olarak vardır. 2. Norm birey üzerinde zorlayıcıdır: Bu kurala uymayanlar genellikle cezalandırılır veya toplumsal dışlanmaya maruz kalır. 3. Norm genel ve yaygındır: Trafikteki herkes bu kurala uymak zorundadır.
Moda akımlarının sosyal olgu olup olmadığını tartışınız.
1. Dışsallık: Moda akımları bireyin dışında gelişir ve yayılır. 2. Zorlayıcılık: Bireyler, toplumsal kabul görmek veya dışlanmamak için moda akımlarına uyma eğiliminde olabilirler. 3. Genelgeçerlik: Belirli bir dönemde geniş kitlelerce benimsenirler.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi sosyal olguların temel özelliklerinden biri DEĞİLDİR?
S2.Emile Durkheim'a göre, bir olgunun sosyal olgu olarak kabul edilmesi için en önemli iki niteliği nedir?
S3.Bir toplumsal kurumun (örneğin evlilik) sosyal olgu olarak değerlendirilmesinin temel nedeni nedir?
Sık yapılan hatalar
Sosyal olgular tamamen bireylerin kendi seçimleridir. — Doğrusu: Sosyal olgular bireylerin dışında var olan ve onlara dışarıdan etki eden toplumsal gerçekliklerdir; bireysel seçimlerden ziyade toplumsal yapıdan kaynaklanırlar.
Herhangi bir toplumsal olay sosyal olgudur. — Doğrusu: Bir olayın sosyal olgu sayılabilmesi için Durkheim'ın belirttiği gibi dışsallık ve zorlayıcılık gibi temel özelliklere sahip olması gerekir. Sadece toplumsal olması yeterli değildir.
Sıkça sorulan sorular
Sosyal olgu ile psikolojik olgu arasındaki fark nedir?
Psikolojik olgular bireyin iç dünyasıyla, düşünceleri, duyguları ve davranışlarıyla ilgilidir. Sosyal olgular ise bireyin dışında var olan, toplumsal kökenli ve birey üzerinde zorlayıcı etkisi olan gerçekliklerdir.
Durkheim'ın 'sosyal gerçeklik' kavramı ile 'sosyal olgu' kavramı aynı mıdır?
Evet, Emile Durkheim için sosyal olgular, sosyal gerçekliğin somutlaşmış halidir ve bu iki terim sıklıkla birbirinin yerine kullanılır.
Dil bir sosyal olgu mudur? Neden?
Evet, dil bir sosyal olgudur. Çünkü bireyin dışında var olan, toplumsal bir üründür ve bireylerin düşünme ve iletişim kurma biçimlerini dışarıdan zorlayıcı bir şekilde etkiler.