TOEFL Dilbilgisi: Nispi Yan Tümceler Nedir?
TOEFL Reading ve Listening bölümlerinde karşınıza çıkabilecek nispi yan tümceler (Relative Clauses), cümlelere ek bilgi katan ve karmaşık yapıları anlamanıza yardımcı olan önemli bir dilbilgisi konusudur. Bu yapılar, zamirler (who, whom, whose, which, that) veya zarflar (where, when, why) ile başlar.
Nispi yan tümceler, ana cümlede bahsedilen bir isim veya zamiri niteleyen, genellikle 'who', 'which', 'that', 'where' gibi nispi zamirlerle başlayan yan tümcelerdir. Cümleye açıklayıcı veya sınırlayıcı bilgi katarlar.
Adım adım çözümlü örnekler
Aşağıdaki cümlede nispi yan tümceyi ve hangi ismi nitelediğini bulun: 'The professor **who teaches this course** is very knowledgeable.'
1. **Nispi Zamiri Tanıyın:** 'who' nispi zamiridir. 2. **Yan Tümceyi Belirleyin:** 'who teaches this course' kısmı nispi yan tümcedir. 3. **Nitelenen İsmi Bulun:** Bu yan tümce, 'professor' (profesör) ismini nitelemiştir. Yani, hangi profesör olduğu açıklanmıştır.
Aşağıdaki cümlede 'that' ile başlayan nispi yan tümceyi ve nitelediği ismi bulun: 'I lost the book **that I borrowed from the library**.'
1. **Nispi Zamiri Tanıyın:** 'that' nispi zamiridir. 2. **Yan Tümceyi Belirleyin:** 'that I borrowed from the library' kısmı nispi yan tümcedir. 3. **Nitelenen İsmi Bulun:** Bu yan tümce, 'book' (kitap) ismini nitelemiştir. Yani, hangi kitap olduğu belirtilmiştir.
Aşağıdaki cümlede 'where' ile başlayan nispi yan tümceyi ve nitelediği ismi bulun: 'This is the cafe **where we first met**.'
1. **Nispi Zarfi Tanıyın:** 'where' nispi zarfıdır (yer bildirir). 2. **Yan Tümceyi Belirleyin:** 'where we first met' kısmı nispi yan tümcedir. 3. **Nitelenen İsmi Bulun:** Bu yan tümce, 'cafe' (kafe) ismini nitelemiştir. Yani, hangi kafe olduğu açıklanmıştır.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi nispi zamir gelmelidir? 'The car _____ I bought last week is red.'
S2.Aşağıdaki cümlede hangi kelime nispi yan tümceyi başlatır? 'The student **who got the highest score** received an award.'
S3.Hangi cümle doğru bir nispi yan tümce kullanır? 'I visited my aunt, **which lives in London**.'
Sık yapılan hatalar
The book, which I am reading, is interesting. — Doğrusu: The book that I am reading is interesting. (Eğer kitap hakkında özel bir bilgi veriliyorsa, virgül kullanılmaz ve 'that' tercih edilir. Eğer kitap hakkında ek bilgi veriliyorsa, 'The book, which I am reading, is interesting.' şeklinde virgül ile kullanılabilir.)
He is the man who's car was stolen. — Doğrusu: He is the man whose car was stolen. ('Who's' 'who is' veya 'who has' anlamına gelir. Burada sahiplik belirtildiği için 'whose' kullanılmalıdır.)
Sıkça sorulan sorular
Nispi yan tümceler neden önemlidir?
TOEFL Reading ve Listening bölümlerinde karmaşık cümle yapılarını anlamak, ana fikirleri ve detayları yakalamak için nispi yan tümceleri tanımak ve doğru anlamak kritik öneme sahiptir.
'That' ve 'which' arasındaki fark nedir?
'That' genellikle sınırlayıcı (restrictive) yan tümcelerde kullanılır ve zorunlu bilgi verir. 'Which' ise hem sınırlayıcı hem de açıklayıcı (non-restrictive) yan tümcelerde kullanılabilir, ancak açıklayıcı yan tümcelerde (virgülle ayrılan) daha yaygındır. İnsanlar için 'who/whom/whose', nesneler için 'which/that' kullanılır.
Virgül kullanımı ne anlama gelir?
Nispi yan tümcenin başında virgül varsa, bu yan tümce açıklayıcıdır (non-restrictive) ve ana cümlenin anlamı için zorunlu değildir, sadece ek bilgi verir. Virgül yoksa, yan tümce sınırlayıcıdır (restrictive) ve ana cümlenin anlamı için gereklidir, hangi isimden bahsettiğimizi belirler.