Yemek Borusu (Özofagus) Nedir?
Yemek borusu, yutulan besinleri yutaktan mideye taşıyan kaslı bir tüptür; peristaltik hareketlerle besin lokmasını aşağı iter. Yetişkinde yaklaşık 25 cm uzunluğundadır ve boyun, göğüs ile karnın kısa bir bölümünden geçerek mideye ulaşır.
Yemek borusu, yutaktan (yaklaşık C6 hizasından) mideye (yaklaşık T11 hizasına) uzanan, boyun-göğüs-karın bölümlerine ayrılan, üst ve alt özofagus sfinkterleriyle sınırlanan yaklaşık 25 cm uzunluğunda kaslı bir tüptür.
- 1↓Yutak ve Üst Özofagus SfinkteriYutma başlar; üst özofagus sfinkteri (krikofarengeus) gevşer ve lokma özofagusa girer, kesici dişlerden yaklaşık 15 cm.
- 2↓Servikal (boyun) bölümC6'dan T1'e kadar, trakeanın arkasında, omurganın önünde uzanır.
- 3↓Torasik (göğüs) bölümMediastinumdan geçer, aort kavsi ve sol ana bronşu çaprazlar.
- 4↓Diyafram hiatusuT10 hizasında diyaframı deler, kesici dişlerden yaklaşık 40 cm.
- 5↓Abdominal bölüm ve Alt Özofagus Sfinkteri1-2 cm'lik kısa bir bölüm; alt özofagus sfinkteri reflüyü önler.
- 6Mide (kardia)Besin T11 hizasındaki kardiyak açıklıktan mideye girer.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir endoskopist, skop ucunun kesici dişlerden 15 cm uzakta olduğunu not ediyor. Skop az önce hangi yapıyı geçmiştir?
Üst özofagus sfinkteri (krikofarengeus kası) kesici dişlerden yaklaşık 15 cm uzaklıktadır. 15 cm'de skop yutaktan servikal özofagusa geçmiştir. Cevap: skop az önce üst özofagus sfinkterini (ÜÖS) geçmiştir.
Bir hastada ÜÖS'den kardiaya kadar özofagus uzunluğu 24 cm ölçülüyor. Bu uzunluğun büyük kısmını hangi bölüm oluşturur?
Özofagus servikal (~5 cm), torasik (~18 cm) ve abdominal (~1-2 cm) bölümlerden oluşur. T1'den T10'a uzanan torasik bölüm toplam uzunluğun en büyük kısmını oluşturur. Cevap: uzunluğun büyük kısmını torasik özofagus oluşturur.
Akciğer grafisinde yabancı cisim, özofagusun en dar olduğu aort kavsi hizasında sıkışmış. Bu, kesici dişlerden yaklaşık kaç cm uzaklıktadır?
Özofagusun üç fizyolojik darlığı vardır: krikofarengeus (~15 cm), aort kavsi/sol bronş çaprazlanması (~25 cm) ve diyafram hiatusu (~40 cm). Aort kavsi hizasındaki bir yabancı cisim ikinci darlıkta sıkışmıştır. Cevap: kesici dişlerden yaklaşık 25 cm uzaklıkta.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Yetişkin özofagusun ortalama uzunluğu nedir?
S2.Mide asidinin reflüsünü hangi sfinkter önler?
S3.Özofagus diyaframı hangi omur seviyesinde geçer?
S4.Özofagusun çoğu bölümünde gerçek seroza yerine hangi tabaka bulunur?
“Yemek Borusu (Özofagus) Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Özofagus tüm uzunluğu boyunca seroza ile kaplıdır. — Doğrusu: Sadece kısa abdominal bölümde seroza vardır; geri kalanında adventisya bulunur.
Özofagus içinden geçen besini sindirir. — Doğrusu: Özofagus sadece peristaltik hareketle besini taşır; sindirim burada gerçekleşmez.
Özofagusun çapı boyunca her yerde aynıdır. — Doğrusu: ÜÖS, aort kavsi/sol bronş çaprazlanması ve diyafram hiatusu olmak üzere üç doğal darlığı vardır.
Alt özofagus sfinkteri, pilor sfinkteri gibi kalın anatomik bir halkadır. — Doğrusu: AÖS esas olarak fizyolojik bir sfinkterdir; belirgin bir anatomik halka değil, tonik düz kas kasılma bölgesidir.
Sıkça sorulan sorular
Yemek borusu (özofagus) nedir?
Yemek borusu, yutulan besin ve sıvıyı yutaktan mideye peristaltik hareketle taşıyan, yaklaşık 25 cm uzunluğunda kaslı bir tüptür.
Özofagusun anatomik bölgeleri nelerdir?
Geçtiği vücut boşluklarına göre servikal, torasik ve abdominal olmak üzere üçe ayrılır.
ÜÖS ile AÖS arasındaki fark nedir?
Üst özofagus sfinkteri (ÜÖS) üstte bulunur ve havanın özofagusa girmesini engeller; alt özofagus sfinkteri (AÖS) altta bulunur ve mide asidinin reflüsünü önler.
Özofagus diyaframdan nerede geçer?
Diyaframın özofagus hiatusundan, T10 omur seviyesinde geçer.