Hipofiz bezi nedir?
Hipofiz bezi, beynin tabanında yer alan bezelye büyüklüğünde bir endokrin bezdir ve vücuttaki birçok başka hormon bezini kontrol eder. Anterior (ön) ve posterior (arka) olmak üzere farklı doku yapısına, kökene ve hormonlara sahip iki ayrı lobu vardır.
Hipofiz bezi vücudun 'ana bezi'dir: anterior lobu hipotalamusun kontrolünde altı hormon üretip salgılarken, posterior lobu hipotalamus tarafından üretilen iki hormonu depolayıp salgılar.
- •Bez (glandüler) doku
- •6 hormon üretir: GH, TSH, ACTH, FSH, LH, Prolaktin
- •Hipotalamik salgılatıcı hormonlarca kontrol edilir
- •Hipofizyal portal kan damarlarıyla bağlanır
- •Sinir dokusu (akson uçları)
- •ADH ve oksitosini depolar ve salgılar
- •Hormonlar hipotalamusta üretilir
- •Kan damarı değil sinir lifleriyle bağlanır
Adım adım çözümlü örnekler
Bir hastada kan hacmi düşük ve şiddetli susama var. Suyu tutmaya yardımcı olan hipofiz hormonu hangisidir ve nereden salgılanır?
Düşük kan hacmi hipotalamustaki ozmoreseptörler tarafından algılanır Hipotalamus ADH (antidiüretik hormon) üretir ADH akson boyunca posterior hipofize taşınır Posterior hipofiz ADH'yi kana salgılar, böbrekler suyu geri emer
Bir çocukta büyüme geriliği var, doktor büyüme hormonu eksikliğinden şüpheleniyor. Hangi hipofiz lobu ve hücre tipi etkilenmiş olabilir?
Büyüme hormonu (GH) anterior hipofiz tarafından üretilir ve salgılanır Anterior lobdaki somatotrof hücreler GH üretir GH salınımı portal sistem üzerinden hipotalamik GHRH'ye bağlıdır GHRH sinyali veya somatotroflar bozulursa GH düşer, büyüme yavaşlar
Emzirme sırasında bebeğin emmesi saniyeler içinde süt salınımını tetikler. Hangi hormon ve yol bu hızlı refleksi açıklar?
Emme, meme başındaki duyu sinirlerini uyarır Sinyal hipotalamusa ulaşır ve oksitosin salınımını tetikler Oksitosin posterior hipofizin akson uçlarında depolanır Posterior hipofiz oksitosini anında kana salgılar, süt kanalları kasılır (let-down refleksi)
Bilgi kartları
Mini test
S1.Posterior hipofizden hangi hormon salgılanır?
S2.Anterior hipofiz hipotalamusa neyle bağlanır?
S3.Aşağıdakilerden hangisi bir anterior hipofiz hormonu değildir?
S4.Doku açısından posterior hipofiz en iyi şöyle tanımlanır…
“Hipofiz bezi nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Hipofiz tüm hormonlarını kendisi üretir. — Doğrusu: Posterior hipofiz sadece hipotalamus tarafından üretilen hormonları depolar ve salgılar.
Anterior ve posterior hipofiz aynı doku tipine sahiptir. — Doğrusu: Anterior bez dokusudur; posterior sinir dokusudur — farklı embriyonik kökenlerden gelişirler.
ADH ve oksitosin anterior hipofiz hormonlarıdır. — Doğrusu: Bunlar posterior hipofiz hormonlarıdır, hipotalamusta sentezlenirler.
Hipotalamus ve hipofiz birbiriyle ilişkisiz organlardır. — Doğrusu: Hipotalamus, kan damarları (anterior) ve sinir aksonları (posterior) aracılığıyla her iki hipofiz lobunu doğrudan kontrol eder.
Sıkça sorulan sorular
Hipofiz bezi nedir?
Beynin tabanında yer alan, diğer hormon bezlerini düzenlediği için 'ana bez' olarak da adlandırılan bezelye büyüklüğünde bir endokrin bezdir.
Anterior ve posterior hipofiz arasındaki fark nedir?
Anterior hipofiz 6 hormonu kendisi üretir; posterior hipofiz sadece hipotalamus tarafından üretilen 2 hormonu depolayıp salgılar.
Anterior hipofiz hangi hormonları üretir?
GH, TSH, ACTH, FSH, LH ve prolaktin.
Hipofiz bezi beyne nasıl bağlıdır?
İnfundibulum (hipofiz sapı) ile; anterior lobu kan damarları, posterior lobu sinir lifleri besler.