🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Doğal Işık ve Gündüz Aydınlatması Nedir?

Gün ışığından yararlanma (daylighting), doğal ışığı binanın derinliklerine taşımak için pencerelerin, çatı pencerelerinin ve iç mekân yerleşiminin tasarlanmasıdır; elektrik aydınlatma kullanımını azaltırken kullanıcı sağlığını iyileştirir. Performansı, iç ve dış aydınlığı karşılaştıran Gün Işığı Faktörü ile ölçülür.

Kısa cevap

Gündüz aydınlatması; pencereler, çatı pencereleri, ışık rafları ve yansıtıcı yüzeyler kullanarak doğal ışığı iç mekânlara dağıtır; performansı Gün Işığı Faktörü ile ölçülür: DF = (Ei / Eo) × 100.

Pencereye Uzaklığa Göre Gün Işığı Faktörü
86420
x: pencereye uzaklık (m) · y: gün ışığı faktörü (%)
01

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Gün Işığı Faktörü DF
3%
= (300/10.000)*100
02

Adım adım çözümlü örnekler

Bir odanın iç aydınlık düzeyi 500 lüks iken, kapalı gökyüzü altında dış aydınlık düzeyi 10.000 lüks. Gün Işığı Faktörünü bulun.

DF = (Ei / Eo) × 100
DF = (500 / 10.000) × 100
DF = %5

Derin bir sınıfın arka duvarında dış aydınlık düzeyi 15.000 lüks iken ölçüm 150 lüks. O noktadaki Gün Işığı Faktörünü bulun.

DF = (150 / 15.000) × 100
DF = %1

Pencereye yakın, iyi aydınlatılmış bir ofiste iç ölçüm 900 lüks, dış ölçüm 12.000 lüks. Gün Işığı Faktörünü, önerilen minimum %2 DF ile karşılaştırın.

DF = (900 / 12.000) × 100 = %7,5
%7,5, yeterli gün ışığı için önerilen %2 minimumun oldukça üzerindedir
03

Bilgi kartları

04

Mini test

S1.DF = (Ei/Eo) × 100 Gün Işığı Faktörü formülü neyi ölçer?

Doğru cevap: B. DF, kapalı gökyüzü altındaki eşzamanlı dış aydınlığa göre iç aydınlığı yüzde olarak ifade eder.

S2.İç aydınlık 400 lüks, dış aydınlık 20.000 lüks. Gün Işığı Faktörü nedir?

Doğru cevap: A. DF = (400/20.000) × 100 = %2.

S3.Pencereye uzaklık arttıkça Gün Işığı Faktörü genellikle:

Doğru cevap: C. Gün ışığı yoğunluğu pencereden uzaklaştıkça azalır, bu yüzden DF odanın arkasına doğru düşer.

S4.Gün ışığını odanın derinliklerine yönlendirirken altını gölgeleyen eleman hangisidir?

Doğru cevap: A. Işık rafı, üst yüzeyinden gün ışığını tavana yansıtarak ışığı mekânın derinliklerine taşır.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Doğal Işık ve Gündüz Aydınlatması Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
05

Sık yapılan hatalar

Daha fazla pencere her zaman daha iyi gün ışığı demektir.Doğrusu: Aşırı büyük, gölgesiz pencereler ışıltıya ve aşırı ısınmaya yol açabilir; iyi yerleştirilmiş, uygun boyutlu ve gölgeli pencereler daha iyi performans gösterir.

Gün Işığı Faktörü günün saatine ve hava durumuna bağlıdır.Doğrusu: DF, güneş konumundan veya saatten bağımsız olarak standart kapalı gökyüzü koşullarında hesaplanan sabit bir orandır.

Gündüz aydınlatması sadece bina çevresinde önemlidir.Doğrusu: Çatı pencereleri, ışık rafları ve iç cam bölmeler gün ışığını derin kat planlarına ve çekirdek alanlara da taşıyabilir.

Daha yüksek Gün Işığı Faktörü her zaman daha iyidir.Doğrusu: Aşırı yüksek DF (parlak, gölgesiz mekânlar) ışıltıya ve aşırı ısınmaya neden olabilir; ideal, konforlu bir aralık vardır.

06

Sıkça sorulan sorular

Mimaride gündüz aydınlatması (daylighting) nedir?

Gündüz aydınlatması, doğal ışığı binanın derinliklerine taşımak için pencerelerin, çatı pencerelerinin ve iç mekân yerleşiminin tasarlanmasıdır; elektrik aydınlatma enerjisini azaltır ve kullanıcı sağlığını iyileştirir.

Gün Işığı Faktörü formülü nedir?

DF = (Ei / Eo) × 100; burada Ei iç mekân aydınlık düzeyi, Eo ise kapalı gökyüzü altındaki dış mekân aydınlık düzeyidir, ikisi de lüks cinsinden ölçülür.

Gündüz aydınlatması stratejilerine örnekler nelerdir?

Çatı pencereleri, üst kat pencereleri (clerestory), ışık rafları, ışık kuyuları, camlı iç bölmeler ve yansıtıcı tavan/duvar kaplamaları.

Gün Işığı Faktörü nasıl hesaplanır?

İç mekân aydınlık düzeyini (lüks) eşzamanlı dış mekân aydınlık düzeyine (lüks, kapalı gökyüzü altında) bölün ve yüzde elde etmek için 100 ile çarpın.

İlgili konular