🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Mali Oran Analizi Nedir?

Mali oran analizi, bilançodaki ve gelir tablosundaki rakamlar arasında matematiksel ilişkiler kurarak şirketin sağlığını, kârlılığını, verimliliğini ve riskini değerlendir. Yatırımcılar, alacaklılar ve yöneticiler hızlı, veriye dayalı kararlar almak için oranlardan yararlanır.

Kısa cevap

Mali oran, iki muhasebe rakamının karşılaştırılmasıdır (örn. kâr ÷ özsermaye). Oranlar ham sayılarla gizli kalabilecek eğilimleri ortaya çıkarır: kârlılık (ÖKK, AKK), likidite (cari oran), verimlilik (aktif devir) ve ödeme gücü (borç-özsermaye). Kaliteli analiz zaman içinde ve sektör emsalleriyle karşılaştırılarak birden çok oran birleştirir.

Mali Oran Analizinin Dört Direği

Kârlılık Oranları

•ÖKK = Net Kâr / Özsermaye
•AKK = Net Kâr / Aktifler
•Brüt Kar Marjı = (Gelir − COGS) / Gelir

Likidite ve Ödeme Gücü Oranları

•Cari Oran = Dönem Aktifi / Dönem Pasifi
•Borç-Özsermaye = Toplam Borç / Özsermaye
•Faiz Karşılama = FVÖK / Faiz Gideri

Adım adım çözümlü örnekler

A Şirketi: Net kâr 50 bin €, özsermaye 200 bin €. ÖKK nedir?

ÖKK = Net Kâr / Özsermaye
ÖKK = 50K / 200K = 0,25 = %25
Yorumu: Ortakların 1 € sermayesi 0,25 € kâr üretti.

B Şirketi: Dönem aktifi 80 bin €, dönem pasifi 40 bin €. Cari oran?

Cari Oran = 80K / 40K = 2,0
Yorumu: Kısa vadeli borcu 2 kat karşılayabilir; sağlıklı (1,5–3 normal aralık).

C Şirketi: FVÖK 100 bin €, faiz gideri 10 bin €. Faiz karşılama oranı?

Faiz Karşılama = 100K / 10K = 10
Yorumu: Faizi 10 kez ödemelecek kazancı var; düşük temerrüt riski (2,5 üzeri güvenli).

Bilgi kartları

Mini test

S1.Bir şirketin net kâr 100 bin €, toplam aktifleri 500 bin €. AKK (Aktif Kârlılığı) yüzde kaç?

Doğru cevap: B. AKK = 100K / 500K = 0,2 = %20. Aktiflerinin %20'si kâr olmuş.

S2.Hangisi KÂRLILIĞı ölçmez?

Doğru cevap: B. Cari oran likiditeyi ölçer, kârlılığı değil.

S3.Cari oran 0,8 demek nedir?

Doğru cevap: B. Dönem aktifi borcu sadece %80 karşılar — nakit krizi riski. Sağlık aralığı 1,5–3.

S4.Neden bir şirketin oranlarını sektör emsalleriyle karşılaştırmalı?

Doğru cevap: B. 1,0 borç-özsermaye oranı kamu hizmetlerinde riskli ama yazılımda normal. Karşılaştırma bağlam verir.

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Mali Oran Analizi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

Bir şirketi değerlendirmek için sadece bir oran kullanmak. — Doğrusu: Kârlılık, likidite, verimlilik ve ödeme gücünü birlikte analiz et — tek oran tam resmi göstermez.

✗

Şirketin sektörünü ve geçmiş eğilimlerini göz ardı etmek. — Doğrusu: Oranları emsalleriyle karşılaştır ve 3–5 yıl boyunca izle (iyileşme mi yoksa kötüleşme mi).

✗

Yüksek ÖKK daima iyi yönetim demektir. — Doğrusu: Yüksek ÖKK + yüksek borç riskli (kaldıraç getiriyi şişirir ama riski de artırır).

✗

Cari oran > 3 daima iyidir. — Doğrusu: Çok yüksek çalışmayan paraya işaret eder; 1,5–2,5 çoğu zaman en iyi (sektöre ve nakit ihtiyacına bağlı).

Sıkça sorulan sorular

Mali oranların ana türleri nelerdir?

Kârlılık (ÖKK, AKK, marj), likidite (cari oran, asit oran), verimlilik (aktif devir) ve ödeme gücü (borç-özsermaye, faiz karşılama).

ÖKK nasıl hesaplanır?

ÖKK = Net Kâr / Ortakların Özsermayesi. Ortakların 1 € yatırımından alınan kâr; sektör ortalamasıyla karşılaştır.

Cari oran 1,5 ne demektir?

Dönem aktifi dönem pasifinin 1,5 katı — şirket kısa vadeli borcu 1,5 kat karşılayabilir; sağlıklı.

Yüksek borç-özsermaye oranı daima kötü müdür?

Hayır; sektöre, faiz oranlarına ve nakit akışına bağlıdır. Yazılım şirketleri sık borç kullanır. Emsallerle karşılaştır.

İlgili konular