pH Ölçeği Nedir?
pH, çözelti ne kadar asidik veya bazik olduğunu ölçen logaritmik bir ölçektir (0–14). pH = −log[H⁺], [H⁺] hidrojen iyonu derişimidir. pOH da benzer şekilde hidroksit iyonlarını ölçer. 25°C'de, pH + pOH = 14.
pH < 7 asidik, pH = 7 nötr, pH > 7 baziktir. Her birim değişim [H⁺] derişiminde 10 kat değişim demektir. pOH, [OH⁻] kullanılarak aynı şekilde hesaplanır.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
[H⁺] = 0,01 mol/L ise pH'yi hesapla.
pH = −log[H⁺] = −log(0,01) = −(−2) = 2. Çözelti asidiktir (pH 2 < 7).
pH = 5 ise [H⁺] nedir?
pH = −log[H⁺] = 5 [H⁺] = 10^(−5) = 0,00001 mol/L.
[H⁺] = 10⁻¹¹ mol/L olan çözelti için pH ve pOH'yi bul.
pH = −log(10⁻¹¹) = 11 pOH = 14 − 11 = 3 (ya da pOH = −log(10⁻³) = 3).
Bilgi kartları
Mini test
S1.pH formülü nedir?
S2.[H⁺] = 10⁻⁴ ise pH nedir?
S3.pH 11 olan çözelti asidik mi bazik mi?
S4.pH = 6 ise pOH nedir?
“pH Ölçeği Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
pH = −log[H⁺]'de negatif işareti unutmak. — Doğrusu: Negatif işaret çok önemlidir; pH = −log[H⁺].
Daha yüksek [H⁺] = daha yüksek pH sanmak. — Doğrusu: Daha yüksek [H⁺] = daha düşük pH (logaritmik ters ilişki).
pH ile pOH'yi doğrudan karıştırmak. — Doğrusu: pH + pOH = 14; ilişkili fakat farklıdırlar.
Her pH birimi = 1 büyüklük sırası sanmak. — Doğrusu: Her pH birimi = 10× ([H⁺]'de) değişim demektir.
Sıkça sorulan sorular
[H⁺] derişiminden pH nasıl hesaplanır?
pH = −log[H⁺]. [H⁺] = 0,001 mol/L ise, pH = −log(0,001) = 3.
pOH nedir ve pH ile nasıl ilişkili?
pOH = −log[OH⁻]. 25°C'de: pH + pOH = 14.
pH ölçeği neden logaritmiktir?
[H⁺] derişimleri 10⁻¹'den 10⁻¹⁴ mol/L'ye kadar değişir, logaritmik ölçek bu aralığı daraltır.
25°C'de saf su'nun pH'si nedir?
pH 7 — saf suda [H⁺] = [OH⁻] = 10⁻⁷ mol/L.