Asit-Baz Titrasyonu Nedir?
Titrasyon, bilinmeyen bir çözeltinin konsantrasyonunu, onu bilinen bir çözelti ile reaksiyona sokarak bulma laboratuvar tekniğidir. Asit-baz titasyonunda, denklik noktasına ulaşana kadar bilinmeyen çözeltiye bilinen asit (veya baz) damla damla ekleriz — bu nokta göstergenin renk değişikliğiyle tespit edilir.
Denklik noktasında, asit molü = baz molü: n(asit) = n(baz). M₁V₁ = M₂V₂ formülü kullanılır, burada M₁ ve V₁ bilinen çözeltinin molaritesi ve hacmi, M₂ ve V₂ ise bilinmeyen çözeltininkidir.
- 1↓KurulumBureti bilinen konsantrasyonda standart çözelti ile doltur.
- 2↓ÖlçüBilinmeyen çözeltinin belirli bir hacmini pipet ile balkona al.
- 3↓Gösterge ekleBalkondaki çözeltiye fenolftalein (veya metil turuncu) ekle.
- 4↓Titrasyon yapStandart çözeltiyi damla damla ekle ve balkonun içeriğini karıştır.
- 5↓Denklik noktasıGöstergenin rengi keskin şekilde değiştiğinde dur.
- 6HesaplaBilinmeyen konsantrasyonu bulmak için M₁V₁ = M₂V₂ kullan.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Buret 0,2 M HCl içerir. 25 mL HCl, 30 mL NaOH'ü titrasyon yaparsa, [NaOH]'ı bul.
HCl + NaOH → NaCl + H₂O (1:1 oranı) M₁V₁ = M₂V₂ (0,2 M)(25 mL) = M₂(30 mL) M₂ = 5 / 30 = 0,167 M
0,15 M H₂SO₄, 0,3 M NaOH ile titrasyon yapılır. 20 mL asit kullanıldı. Baz hacmi?
H₂SO₄ + 2NaOH → Na₂SO₄ + 2H₂O (1:2 oranı) (0,15)(20) × 2 = (0,3) × V_NaOH 6 = 0,3 × V_NaOH V_NaOH = 20 mL
15 mL bilinmeyen HCl, 0,1 M NaOH (25 mL) ile titrasyon yapılır. [HCl]'yi bul.
M₁V₁ = M₂V₂ (0,1 M)(25 mL) = M_HCl(15 mL) M_HCl = 2,5 / 15 = 0,167 M
Bilgi kartları
Mini test
S1.0,1 M HCl (30 mL) 40 mL NaOH'ü titrasyon yapar. [NaOH] = ?
S2.Denklik noktasında…
S3.Güçlü asit–güçlü baz titasyonu için en iyi gösterge hangisi?
S4.Titasyonda 15 mL 0,2 M asit, 10 mL bilinmeyen baz ile nötralize edilir. Baz molaritesi?
“Asit-Baz Titrasyonu Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Stokiyometri (1:1 vs 1:2 oranı) unutmak. — Doğrusu: H₂SO₄ 2 NaOH ile reaksiyona girer (1:2), gerekirse 2 ile çarp.
Denklik noktasını bitiş noktasıyla karıştırmak. — Doğrusu: Denklik = teorik nokta (mol eşit); bitiş = gösterge renk değişikliği (gözlemlenebilir).
Balkonun karıştırılmaması, zayıf karışım. — Doğrusu: Doğru gösterge tespiti için balkon sürekli karıştırılmalıdır.
Bürette ilk okumayı kullanılan hacim olarak kullanmak. — Doğrusu: Kullanılan hacim = son okuma − ilk okuma.
Sıkça sorulan sorular
Titrasyon formülü nedir?
M₁V₁ = M₂V₂ — her iki çözeltide molarite ve hacim çarpımı eşittir.
Denklik noktasında ne olur?
Asit molü tam olarak baz molüne eşit olur ve göstergede keskin renk değişikliği görülür.
Titrasyon işi bittiğini nasıl anlarsın?
Gösterge renk değişikliği yaptığında (bitiş noktası), eğer doğru gösterge kullanılmışsa bu denklik noktası ile çakışır.
Ters titrasyon (back titration) nedir?
Fazla miktarda bilinen çözelti eklenip, fazlası başka bilinen çözelti ile titrasyon yapılır — doğrudan titrasyon pratik değilse kullanılır.