Asit-Baz Titrasyonu Nedir?
Asit-baz titrasyonu, bilinmeyen bir asit veya bazın konsantrasyonunu, tam bilinen bir çözelti ile etkileştirerek belirleyen nicel analitik bir yöntemdir. Gösterge renk değişimi, eşdeğer miktarın tam olarak eklendiğini ortaya koyar.
Titrasyon, bilinmeyen konsantrasyonu ölçülen hacimiyle belirler: n₁M₁V₁ = n₂M₂V₂. Eşdeğerlik noktası (gösterge renk kayması), reaksiyonun tamamlandığını işaret eder.
- 1↓1. HazırlamaBiüret standart çözelti ile doldurun; bilinmeyen asit/bazı ölçün
- 2↓2. Gösterge ekleyinBirkaç damla ekleyin; eşdeğerlik noktasında renk değişecek
- 3↓3. Titrasyon yapınTitrasyonu damla damla ekleyin; şişeyi her seferinde çalkalayın
- 44. Renk değişimini gözlemleyinBiüret hacmini renk değiştiğinde kaydedin
Adım adım çözümlü örnekler
25 mL 0,5 M HCl, 0,2 M NaOH ile titrasyon yapılıyor. Gerekli NaOH hacmi?
HCl + NaOH → NaCl + H₂O (1:1 mol oranı) n₁M₁V₁ = n₂M₂V₂ 1 × 0,5 × 25 = 1 × 0,2 × V₂ V₂ = 12,5/0,2 = 62,5 mL
20 mL NaOH, 30 mL 0,1 M H₂SO₄'ü nötralize ediyor. [NaOH] = ?
H₂SO₄ + 2NaOH → Na₂SO₄ + 2H₂O (1:2 oran, n₁=1, n₂=2) 1 × 0,1 × 30 = 2 × M₂ × 20 M₂ = 3/40 = 0,15 M
15 mL 0,4 M Ba(OH)₂, 40 mL HNO₃'ü nötralize ediyor. [HNO₃] = ?
Ba(OH)₂ + 2HNO₃ → Ba(NO₃)₂ + 2H₂O (1:2 oran) 1 × 0,4 × 15 = 2 × M_HNO₃ × 40 M_HNO₃ = 6/80 = 0,075 M
Bilgi kartları
Mini test
S1.25 mL 0,5 M HCl'i nötralize etmek için 0,25 M NaOH hacmi?
S2.HCl + NaOH titrasyonunda fenolftalein ile hangi renk değişimi görülür?
S3.20 mL 0,1 M H₂SO₄ (n₂=2), 40 mL NaOH ile titrasyon yapılıyor. [NaOH] = ?
S4.Titrasyon sırasında biüret daha hassas neden kullanılır?
“Asit-Baz Titrasyonu Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Formüldeki stokiyometrik oran (n değeri) göz ardı etmek. — Doğrusu: Her bileşik için n'yi dahil edin: H₂SO₄ + 2NaOH'de n₁=1, n₂=2.
Bitiş noktası (renk değişimi) ile eşdeğerlik noktası (mol eşitliği) karıştırmak. — Doğrusu: Güçlü asit–güçlü baz için çakışır; zayıf asit–güçlü baz için hafif farklıdır.
Biüreti cetvel gibi üstten aşağıya okumak. — Doğrusu: Meniskusu alttan okuyun; biüret aşağıya doğru derecelendirilir (50→0 mL).
Biüreti kullanılacak çözelti ile durulamamak. — Doğrusu: Biüreti titrasyondan önce kullanılacak çözelti ile 2–3 kez durulayın.
Sıkça sorulan sorular
Asit-baz titrasyonu formülü nedir?
n₁M₁V₁ = n₂M₂V₂, burada n dengeli denklemden mol oranı, M molarite ve V hacimdir.
Doğru gösterge nasıl seçilir?
Gösterge pH aralığı eşdeğerlik noktasını içermeli. Fenolftalein (pH 8,2–10,0) güçlü asit–güçlü baz için; metil turuncu (pH 3,1–4,4) zayıf baz–güçlü asit için uygundur.
Tüm asit-baz titrayonları için aynı gösterge kullanılabilir mi?
Hayır — her titrasyon eşdeğerlik noktasında farklı pH'ye sahiptir, bu nedenle gösterge ona göre seçilmelidir.
Titrasyon sırasında hacim sıçraması ne neden olur?
Genellikle bitiş noktasına yaklaşırken çok hızlı damla eklenmesidir. Bitiş noktasının birkaç mL öncesinde yavaşlayın.