🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Valens Bağı Teorisi Nedir?

Valens bağı (VB) teorisi, kovalent bağları atom orbitallerinin örtüşmesi yoluyla açıklar. İki yarı dolu orbital örtüştüğünde bağ oluşur; daha iyi örtüşme daha güçlü bağ demektir. Bağın yönelimini ve sigma (σ) ile pi (π) bağlarını ayırt eder.

Kısa cevap

Valens bağı teorisi, kovalent bağların atom orbitallerinin örtüşmesinden oluştuğunu ve elektron yoğunluğunun çekirdekler arasında yoğunlaştığını belirtir. Daha iyi örtüşme = daha güçlü bağ; orbital geometrisi bağ açılarını belirler.

Orbital Örtüşmesi ile Bağ Oluşumu
  1. 1
    Ayrı Atomlar
    İki H atomunun her birinde, birer elektron taşıyan 1s orbitali vardır
  2. 2
    Orbital Yaklaşması
    Yarı dolu 1s orbitalleri yaklaşırken elektron yoğunluğu örtüşmeye başlar
  3. 3
    Maksimum Örtüşme
    Orbitaller en iyi şekilde örtüşür; elektronlar çekirdekler arasında yoğunlaşırlar
  4. 4
    Bağ Oluşur
    Kovalent bağ oluşur; çekirdekler elektron yoğunluğu tarafından birbirine tutulur
01

Adım adım çözümlü örnekler

VB teorisini kullanarak iki hidrojen atomu arasında kovalent bağının nasıl oluştuğunu açıklayınız.

Her H atomunun yarı dolu 1s orbitali vardır; her birinde bir elektron
İki H atumu yaklaştığında 1s orbitalleri örtüşür
Örtüşme çekirdekler arasında elektron yoğunluğu oluşturur
Her iki elektron da örtüşen bölgeyi paylaşır; bağ oluşur (H–H)

Sigma (σ) ve pi (π) bağları arasındaki fark nedir?

Sigma (σ) bağları: orbitalin çekirdek arası eksen boyunca başdan sona örtüşmesi
Elektron yoğunluğu çekirdekler arasında yoğunlaşır
Pi (π) bağları: p orbitallerinin yan yana örtüşmesi
Elektron yoğunluğu çekirdek arası eksenin üstünde ve altında

Suda O–H bağı neden belirli bir açı yapar (104,5°)?

H₂O'da oksijen hibrit orbitalleri kullanır (sp³)
Hibrit orbitaller tetrahedral pozisyonlara işaret eder
İki O–H bağı bu konumlardan ikisi boyunca oluşur
Aralarındaki açı ≈104,5° dir (yalnız çift elektronlarının itişi nedeniyle 109,5°'den biraz daha azdır)
02

Bilgi kartları

03

Mini test

S1.Valens bağı teorisi bağlamayı neyle açıklar?

Doğru cevap: B. VB teorisi, iki atomun orbitalleri arasında bağ oluştururken örtüşmeye odaklanır.

S2.Bir sigma (σ) bağında elektron yoğunluğu…

Doğru cevap: B. σ bağlarının maksimum elektron yoğunluğu çekirdekler arasında (baştan sona örtüşme) konumundadır.

S3.Daha iyi orbital örtüşmesi şunun sonucudur:

Doğru cevap: B. Daha iyi örtüşme = çekirdekler arasında daha yoğun elektron = daha güçlü çekim kuvveti.

S4.Pi (π) bağları şundan oluşur:

Doğru cevap: C. π bağları paralel p orbitallerinin yan yana örtüşmesinden, baştan sona değil.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Valens Bağı Teorisi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
04

Sık yapılan hatalar

Tüm bağların aynı elektron yoğunluğu desenine sahip olduğunu düşünmek.Doğrusu: σ bağları yoğunluğu çekirdek arası ekseni boyunca yoğunlaştırır; π bağları ise üstünde/altında yoğunlaştırırlar.

Örtüşmenin bağ gücünü belirlemediğini görmezden gelmek.Doğrusu: Daha iyi örtüşme = daha fazla elektron yoğunluğu = daha güçlü bağ; bu VB teorisinin merkezinde yer alır.

VB teorisini moleküler orbital teorisi ile karıştırmak.Doğrusu: VB yerelleşmiş örtüşen orbitallere odaklanır; MO teorisi elektronları moleküle yayılmış görür.

Pi bağlarının sigma bağlarından daha güçlü olduğunu sanmak.Doğrusu: σ bağları tipik olarak daha güçlüdür çünkü daha iyi örtüşürler; π bağları ek bağlanma sağlar ama bireysel olarak daha zayıftırlar.

05

Sıkça sorulan sorular

Valens bağı teorisi tek cümleyle nedir?

Kovalent bağlar iki atomun orbitallerinin örtüşmesiyle oluşur; elektronlar örtüşen bölgeyi işgal eder.

VB teorisi neden bağ açılarını tahmin eder?

Hibrit orbitallerinin yönelimi, bağ oluşabilecek yerleri belirler; bu da bağ açılarını ayarlar (örn. sp³ için 109,5°).

VB teorisi çift bağları nasıl açıklar?

Çift bağ, bir σ bağından (baştan sona örtüşme) ve bir π bağından (yan yana örtüşme) oluşur; rotasyonu kısıtlar.

VB teorisi %100 doğru mudur?

VB teorisi açık, yerelleşmiş bağlanmaya sahip moleküller için iyi çalışır, fakat rezonans veya paramagnetizmayı MO teorisi kadar iyi açıklamaz.

İlgili konular