Newton'un Birinci Yasası Nedir?
Newton'un Birinci Yasası, yani eylemsizlik yasası, bir cismin üzerine net bir dış kuvvet etki etmedikçe durgun kalacağını ya da sabit hızla hareketine devam edeceğini söyler. Kuvvet ve hareketi anlamanın temelidir.
Durgun bir cisim durgun kalır, hareket eden bir cisim ise sabit hızla hareketine devam eder — meğerki üzerine net bir dış kuvvet etki etsin: ΣF = 0 ivmenin sıfır olduğu anlamına gelir.
- •Durgun kalır
- •Net kuvvet etki etmez
- •Eylemsizlik her değişime direnç gösterir
- •Örnek: masadaki bir kitap
- •Sabit hız
- •Düz çizgisel yol
- •Sıfır ivme
- •Örnek: sürtünmesiz buzda kayan bir hokey diski
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
2 kg'lık bir kitap masada duruyor. Masa 19,6 N yukarı itiyor, yerçekimi 19,6 N aşağı çekiyor. Kitap dengede midir?
ΣF = 19,6 − 19,6 = 0 N ΣF = 0 olduğundan a = 0 → kitap durgun kalır (Newton'un birinci yasası).
Bir hokey diski sürtünmesiz buzda 8 m/s hızla kayıyor. Üzerine kuvvet etkimezse 10 saniye sonraki hızı nedir?
ΣF = 0 ⇒ a = 0 Hız sabit kalır: v = 8 m/s (değişmez).
Bir sandığa zıt yönlerde 60 N itme ve 60 N sürtünme kuvveti etki ediyor. İvmeleniyor mu?
ΣF = 60 − 60 = 0 N a = ΣF/m = 0 → hayır, sabit hızda (ya da durgun) devam eder.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Newton'un Birinci Yasası aynı zamanda hangi yasa olarak bilinir?
S2.Bir cisim üzerindeki net kuvvet sıfırsa, cisim…
S3.Sürtünmesiz bir zeminde sonsuza dek yuvarlanan top neyi gösterir?
S4.Hangisi daha fazla eylemsizliğe sahiptir?
“Newton'un Birinci Yasası Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Hareket eden bir cismin hareketini sürdürmesi için sabit bir kuvvete ihtiyacı olduğunu sanmak. — Doğrusu: Net kuvvet sıfırken cisim sonsuza dek sabit hızda hareket eder — hareketi sürdürmek için kuvvet gerekmez.
Newton'un birinci yasasının yalnızca durgun cisimler için geçerli olduğunu sanmak. — Doğrusu: Düz bir çizgide sabit hızla hareket eden cisimler için de aynı şekilde geçerlidir.
'Kuvvet yok' ile 'net kuvvet sıfır' kavramlarını karıştırmak. — Doğrusu: Birden fazla kuvvet etki edip birbirini götürerek ΣF = 0 olabilir; yasa yalnızca net kuvvetin sıfır olmasını gerektirir.
Daha ağır cisimlerin otomatik olarak daha yavaş hareket ettiğini sanmak. — Doğrusu: Kütle eylemsizliği (kuvvete direnci) etkiler, ΣF = 0 iken zaten hareket halindeki sabit hızı değil.
Sıkça sorulan sorular
Newton'un birinci yasası nedir?
Bir cisme net bir dış kuvvet etki etmedikçe durgun kalır ya da sabit hızla hareket eder — eylemsizlik yasasıdır.
Newton'un birinci yasasının formülü nedir?
ΣF = 0, a = 0 anlamına gelir: net kuvvet sıfırsa ivme de sıfırdır.
Newton'un birinci yasası örnekleri nelerdir?
Masada duran bir kitap ya da sürtünmesiz buzda sabit hızla kayan bir hokey diski.
Newton'un birinci yasası nasıl hesaplanır / kontrol edilir?
Cisme etki eden tüm dış kuvvetler toplanır; toplam sıfırsa ivme sıfırdır ve hız sabit kalır.