Newton'un Birinci Hareket Kanunu Nedir? (Eylemsizlik Yasası)
Fizikte hareketin temelini oluşturan Newton'un hareket yasalarından ilki, cisimlerin durumlarını koruma eğilimini açıklar. Bu yasa, eylemsizlik prensibi olarak da bilinir.
Newton'un Birinci Hareket Kanunu'na göre, üzerine etki eden net bir kuvvet olmadıkça, durmakta olan cisimler durmaya, hareket etmekte olan cisimler ise düzgün doğrusal hareketine devam eder.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir otobüsün aniden yavaşlaması durumunda yolcular neden öne doğru savrulur?
1. Otobüs normal seyrindeyken yolcular da otobüsle birlikte hareket halindedir. 2. Otobüs aniden yavaşladığında, yolcuların üzerine etki eden net kuvvet değişir ancak yolcuların kendi eylemsizlikleri nedeniyle hareketlerini sürdürme eğilimindedirler. 3. Bu yüzden, otobüsün yavaşlamasına rağmen yolcular öne doğru hareket etmeye devam ederler ve savrulurlar.
Masanın üzerindeki kitabın durmasının sebebi nedir?
1. Kitap durmaktadır ve üzerine etki eden yer çekimi kuvveti ile masanın gösterdiği tepki kuvveti birbirini dengeler. 2. Bu durumda, kitaba etki eden net kuvvet sıfırdır. 3. Newton'un Birinci Yasası gereği, net kuvvet sıfır olduğunda cisim duruyorsa durmaya devam eder.
Uzay boşluğunda fırlatılan bir uydu neden sürekli aynı hızla hareket eder?
1. Uzay boşluğunda uyduya etki eden ihmal edilebilir derecede sürtünme veya hava direnci vardır. 2. Bu nedenle, uyduya etki eden net kuvvet sıfıra yakındır. 3. Newton'un Birinci Yasası'na göre, net kuvvet sıfır olduğunda hareket eden cisim düzgün doğrusal hareketine devam eder.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi Newton'un Birinci Hareket Kanunu'nu en iyi açıklar?
S2.Bir masanın üzerindeki kitap, üzerine başka bir kuvvet etki etmediği sürece neden durur?
S3.Eylemsizlik, cisimlerin hangi özelliğinden kaynaklanır?
Sık yapılan hatalar
Newton'un Birinci Yasası, her zaman hareket eden cisimler için geçerlidir. — Doğrusu: Newton'un Birinci Yasası, hem durmakta olan hem de hareket etmekte olan cisimler için geçerlidir.
Bir cismi hareket ettirmek için sürekli bir kuvvete ihtiyaç vardır. — Doğrusu: Bir cismi sabit hızla hareket ettirmek için net bir kuvvete ihtiyaç yoktur; sadece hareket durumunu değiştirmek için net bir kuvvete ihtiyaç vardır.
Sıkça sorulan sorular
Eylemsizlik ile kütle arasındaki ilişki nedir?
Eylemsizlik, cismin kütlesiyle doğru orantılıdır. Bir cismin kütlesi ne kadar fazlaysa, eylemsizliği de o kadar fazladır, yani mevcut hareket durumunu değiştirmeye o kadar direnç gösterir.
Newton'un Birinci Yasası günlük hayatta nerede karşımıza çıkar?
Ani fren yapan bir araçta öne doğru sarsılan yolcular, hareket halindeki bir otobüsten inerken biraz daha ileriye doğru yürüme eğilimi, masa örtüsünü hızla çekince üzerindeki eşyaların yerinde kalması gibi durumlarda karşımıza çıkar.