Dönme Hareketi Nedir?
Dönme hareketi, bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesini tanımlar — dönen bir tekerlekten Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüne kadar. Doğrusal hareketteki konum, hız ve kuvvet kavramlarını açı, açısal hız ve tork gibi açısal karşılıklarına genişletir.
Dönme hareketi, bir cismin ekseni etrafındaki hareketidir; açısal konum (θ), açısal hız (ω = Δθ/Δt) ve açısal ivme (α = Δω/Δt) ile tanımlanır. Tork τ = Iα, doğrusal harekette kuvvetin rolünü üstlenerek dönme durumundaki değişimi sağlar.
- •Konum x (m)
- •Hız v = dx/dt (m/s)
- •İvme a = dv/dt (m/s²)
- •Kütle m (kg)
- •Kuvvet F = ma (N)
- •Açı θ (rad)
- •Açısal hız ω = dθ/dt (rad/s)
- •Açısal ivme α = dω/dt (rad/s²)
- •Eylemsizlik momenti I (kg·m²)
- •Tork τ = Iα (N·m)
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir tekerlek durgun halden başlayarak 4 saniyede 20 rad/s açısal hıza ulaşıyor. Açısal ivmeyi bulun.
α = Δω/Δt = 20/4 = 5 rad/s²
3 kg·m² eylemsizlik momentine sahip bir diske 12 N·m'lik tork uygulanıyor. Açısal ivmeyi bulun.
α = τ/I = 12/3 = 4 rad/s²
Eylemsizlik momenti 2 kg·m² olan bir rotorun 6 rad/s² açısal ivme kazanması için gereken torku bulun.
τ = Iα = 2 × 6 = 12 N·m
Bilgi kartları
Mini test
S1.Kuvvetin dönme hareketindeki karşılığı hangisidir?
S2.Eylemsizlik momenti 4 kg·m² ve açısal ivmesi 3 rad/s² olan bir diskin torku kaçtır?
S3.Açısal ivmenin birimi nedir?
S4.Bir cismin eylemsizlik momentini ne belirler?
“Dönme Hareketi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Yalnızca kütlenin eylemsizlik momentini belirlediğini sanmak. — Doğrusu: Kütlenin eksene göre dağılımı da önemlidir (I = Σmr²), sadece toplam kütle değil.
Açısal hız ω ile doğrusal hız v'yi karıştırmak. — Doğrusu: v = ωr ilişkilidir ama aynı şey değildir, özellikle farklı yarıçaplarda.
Tork ile kuvveti aynı şey sanmak. — Doğrusu: Tork = kuvvet × kol uzunluğu (τ = rF sinθ); kuvvetin nereye ve nasıl uygulandığına bağlıdır.
Dönme eksenini göz ardı etmek. — Doğrusu: Eylemsizlik momenti ve açısal büyüklükler seçilen eksene bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Dönme hareketi nedir?
Bir cismin bir eksen etrafında dönmesidir; açısal konum, açısal hız ve açısal ivme ile tanımlanır.
Dönme hareketi formülü nedir?
Tork için τ = Iα kullanılır; bu, doğrusal harekette F = ma'ya karşılık gelir.
Dönme hareketine örnekler nelerdir?
Dönen bir tekerlek, pervane kanadı, kendi ekseni etrafında dönen Dünya, buz pateninde dönen bir sporcu.
Tork nasıl hesaplanır?
Eylemsizlik momenti I, açısal ivme α ile çarpılır: τ = Iα.