Fiil Çekimleri Nedir?
Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün Türkçedeki sihirli kelimelerden fiilleri ve onların nasıl değiştiğini öğreneceğiz. Fiiller, iş, oluş veya hareket bildiren kelimelerdir ve cümle içinde kullanıldıklarında zamanı ve kimin yaptığını belirtmek için çekimlenirler.
Fiil çekimi, bir fiilin kip (zaman veya dilek) ve şahsa göre ek alarak değişmesidir.
Adım adım çözümlü örnekler
Gülmek fiilini şimdiki zamanda, 1. tekil şahıs için çekimleyelim.
1. Fiil kökü: gül 2. Şimdiki zaman eki: -iyor 3. 1. tekil şahıs eki: -um 4. Birleştirince: gül + üyor + um = gülüyor-um
Okumak fiilini geniş zamanda, 3. çoğul şahıs için çekimleyelim.
1. Fiil kökü: oku 2. Geniş zaman eki: -r 3. 3. çoğul şahıs eki: -lar 4. Birleştirince: oku + r + lar = okurlar
Gelecek zamanı ve 2. tekil şahıs ekini kullanarak 'yapmak' fiilini çekimleyelim.
1. Fiil kökü: yap 2. Gelecek zaman eki: -acak 3. 2. tekil şahıs eki: -sın 4. Birleştirince: yap + acak + sın = yapacaksın
Bilgi kartları
Mini test
S1.'Koşmak' fiili, şimdiki zamanda 3. tekil şahıs için nasıl çekimlenir?
S2.Aşağıdaki kelimelerden hangisi bir fiil çekimidir?
S3.'Yarın sinemaya gideceğim.' cümlesindeki fiil çekimini bulunuz.
Sık yapılan hatalar
Çocuklar top oynuyorlar. — Doğrusu: Çocuklar top oynuyor. (3. çoğul şahısta '-lar' eki tekrarı gereksizdir.)
Ben okula gidiyorumlar. — Doğrusu: Ben okula gidiyorum. (1. tekil şahıs için '-lar' eki kullanılmaz.)
Sıkça sorulan sorular
Fiil çekiminde kullanılan ekler nelerdir?
Fiil çekiminde kip ekleri (zaman ekleri, dilek kipi ekleri) ve şahıs ekleri kullanılır.
Şahıs ekleri nelerdir?
1. tekil: -um/-üm, 2. tekil: -sun/-sün, 3. tekil: (ek yok), 1. çoğul: -uz/-üz, 2. çoğul: -sunuz/-sünüz, 3. çoğul: -lar/-ler.
Dilek kipleri de fiil çekimine dahil midir?
Evet, istek, gereklilik, şart ve emir kipleri de fiil çekiminde yer alır ve şahıs ekleri alabilir (emir kipi hariç 3. tekil ve 3. çoğul şahıslarda).