Maliyet Belirleyicilerinin Belirlenmesi Nedir?
Maliyet belirleyicilerinin belirlenmesi, bir genel giderin artmasına ya da azalmasına gerçekten neden olan faktörü bulma sürecidir — makine saati, sipariş sayısı ya da kontrol sayısı gibi. Doğru belirleyiciyi seçmek, özellikle Faaliyete Dayalı Maliyetlendirmede doğru maliyet dağıtımının temelidir.
Bir maliyet belirleyicisi, maliyeti tutarlı ve orantılı şekilde hareket ettiren faktör test edilerek bulunur: o faktörün birim başına maliyeti farklı hacimlerde aşağı yukarı sabit kalıyorsa, o maliyet havuzu için geçerli bir belirleyicidir.
- 1↓Faaliyetleri listeleSüreçteki başlıca genel gider oluşturan faaliyetleri belirle.
- 2↓Maliyet havuzları oluşturHer faaliyete bağlı maliyetleri bir havuzda topla.
- 3↓Aday belirleyicileri önerMaliyeti açıklayabilecek ölçülebilir faktörleri listele: siparişler, makine saatleri, kontroller.
- 4↓İlişkiyi test etAday belirleyicinin birim başına maliyetinin dönemler ya da hacimler arasında tutarlı kalıp kalmadığını kontrol et.
- 5Belirleyiciyi seçMaliyetle en güçlü ve en tutarlı neden-sonuç ilişkisine sahip faktörü seç.
Adım adım çözümlü örnekler
Bir şirketin nakliye maliyeti satış tutarıyla değil sipariş sayısıyla artıyor: 150 sipariş 3.000₺, 300 sipariş 6.000₺. Maliyet belirleyicisini bulun.
Maliyet davranışını aday belirleyicilerle karşılaştır (sipariş sayısı ve satış tutarı) Sipariş başına maliyet: 3.000/150 = 20₺; 6.000/300 = 20₺ (tutarlı) Maliyet belirleyicisi = gönderilen sipariş sayısı
Makine bakım maliyeti 500 makine saatinde 10.000₺, 800 makine saatinde 16.000₺. Belirleyiciyi ve oranını bulun.
Oranı kontrol et: 10.000/500 = 20₺/saat; 16.000/800 = 20₺/saat (tutarlı) Maliyet belirleyicisi = makine saati, oran = saat başına 20₺
Müşteri hizmetleri maliyeti satılan birim sayısıyla değil, destek talebi sayısıyla değişiyor: 400 talep 8.000₺'ye mal oluyor. Talep başına maliyeti bulun.
Maliyet belirleyicisi = destek talebi sayısı Talep başına maliyet = 8.000/400 = talep başına 20₺
Bilgi kartları
Mini test
S1.Maliyet belirleyicisi en iyi şekilde nasıl tanımlanır?
S2.Nakliye maliyeti satış geliriyle değil sipariş sayısıyla artıyor. Maliyet belirleyicisi nedir?
S3.İyi bir maliyet belirleyicisinin işareti nedir?
S4.Tek bir hacim bazlı belirleyiciye güvenmek ürün maliyetlemesini neden yanıltabilir?
“Maliyet Belirleyicilerinin Belirlenmesi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Tüm genel giderlerin üretim hacmiyle değiştiğini varsaymak. — Doğrusu: Bazı maliyetler hazırlık sayısı, sipariş sayısı ya da kontrol sayısı gibi hacim dışı belirleyicilerle değişir.
Sadece ölçmesi kolay diye bir belirleyici seçmek. — Doğrusu: Maliyetle en güçlü ve en tutarlı neden-sonuç ilişkisine sahip belirleyiciyi seç.
Her maliyet havuzu için aynı belirleyiciyi kullanmak. — Doğrusu: Farklı faaliyetler genellikle farklı, faaliyete özgü belirleyiciler gerektirir.
Belirleyici seçimini bir kez yapıp bir daha gözden geçirmemek. — Doğrusu: Operasyonlar ve süreçler değiştikçe maliyet belirleyicileri periyodik olarak yeniden değerlendirilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Maliyet belirleyicisi nedir?
Maliyet belirleyicisi, makine saati, sipariş ya da kontrol gibi bir genel giderin artmasına ya da azalmasına neden olan faktördür.
Maliyet belirleyicileri nasıl belirlenir?
Aday faktörler listelenir, sonra hangisinin birim başına maliyeti farklı hacimlerde tutarlı tuttuğu kontrol edilir; o faktör gerçek belirleyicidir.
Maliyet belirleyicisi örnekleri nelerdir?
Nakliye maliyetleri için sipariş sayısı, bakım maliyetleri için makine saati ya da müşteri hizmetleri maliyetleri için destek talebi sayısı.
Belirleyici birimi başına maliyet nasıl hesaplanır?
Toplam faaliyet maliyeti, belirlenen belirleyicinin toplam hacmine bölünür, örneğin 10.000₺ ÷ 500 makine saati = saat başına 20₺.