İşletme Kaldıraç Derecesi Nedir?
İşletme kaldıraç derecesi (İKD), bir işletmenin faaliyet kârının satışlardaki değişime karşı ne kadar duyarlı olduğunu ölçer. Değişken maliyete göre sabit maliyeti yüksek olan işletmelerin işletme kaldıracı daha yüksektir.
İKD = Katkı Payı ÷ Faaliyet Kârı (FVÖK), ya da eşdeğer olarak FVÖK'teki yüzde değişimin satışlardaki yüzde değişime bölünmesidir.
- •Sabit maliyet yüksek, birim değişken maliyet düşük
- •FVÖK satış değişimlerine karşı sert dalgalanır
- •Satışlar artınca daha büyük kazanç potansiyeli
- •Satışlar düşünce daha büyük kayıp riski
- •Üretim, havayolu, yazılım şirketlerinde tipik
- •Sabit maliyet düşük, birim değişken maliyet yüksek
- •FVÖK satış değişimlerine karşı yumuşak tepki verir
- •Satışlar artınca daha küçük kazanç potansiyeli
- •Satışlar düşünce daha küçük kayıp riski
- •Perakende, danışmanlık, istihdam firmalarında tipik
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir işletmenin katkı payı 40.000₺, faaliyet kârı 10.000₺. İKD'yi bulun ve %10 satış artışının FVÖK'e etkisini tahmin edin.
İKD = KP / FVÖK = 40.000 / 10.000 = 4 %ΔFVÖK = İKD × %ΔSatış = 4 × %10 = %40 %10'luk satış artışı, faaliyet kârında %40'lık artışa yol açar.
Bir firmanın KP'si 60.000₺, FVÖK'i 20.000₺. İKD nedir?
İKD = 60.000 / 20.000 = 3 Satışlardaki her %1'lik değişim, FVÖK'ü yaklaşık %3 hareket ettirir.
Satışlar %5 artıyor, FVÖK %20 artıyor. İKD nedir?
İKD = %ΔFVÖK / %ΔSatış = %20 / %5 = 4 Bu işletmenin işletme kaldıracı yüksek — FVÖK, satışlardan 4 kat daha duyarlı.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Bir işletmenin KP'si 50.000₺, FVÖK'i 25.000₺. İKD nedir?
S2.İKD 3 olan bir işletmede satışlar %4 artarsa FVÖK yaklaşık ne kadar değişir?
S3.Hangi işletmenin işletme kaldıracı muhtemelen en yüksektir?
S4.Yüksek işletme kaldıraç derecesi işletmenin ne olduğu anlamına gelir?
“İşletme Kaldıraç Derecesi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
İşletme kaldıracını finansal kaldıraçla karıştırmak. — Doğrusu: İşletme kaldıracı sabit-değişken faaliyet maliyetleriyle ilgilidir; finansal kaldıraç borç ve faiz gideriyle ilgilidir.
İKD'nin tüm satış seviyelerinde sabit bir sayı olduğunu varsaymak. — Doğrusu: İKD satış hacmiyle değişir — başabaş noktasına yakınken en yüksektir, satışlar arttıkça azalır.
Yüksek İKD'nin her zaman istenen bir şey olduğunu düşünmek. — Doğrusu: Yüksek İKD, durgunlukta zararı, canlanmada kazancı büyüttüğü kadar büyütür — riski artırır.
Formülde faaliyet kârı (FVÖK) yerine net kârı kullanmak. — Doğrusu: İKD, faiz ve vergi öncesi faaliyet kârını (FVÖK) kullanır, net kârı değil.
Sıkça sorulan sorular
İşletme kaldıraç derecesi nedir?
İKD, satışlardaki belirli bir yüzde değişim karşısında işletmenin faaliyet kârının (FVÖK) yüzde olarak ne kadar değiştiğini ölçer.
İKD formülü nedir?
İKD = Katkı Payı ÷ Faaliyet Kârı, bu da %ΔFVÖK ÷ %ΔSatış'a eşdeğerdir.
İşletme kaldıraç derecesi yüzde değişimlerden nasıl hesaplanır?
Aynı dönem için FVÖK'teki yüzde değişimi, satışlardaki yüzde değişime bölün.
Yüksek işletme kaldıracına sahip sektörlere örnek verir misiniz?
Havayolları, üretim ve yazılım şirketleri — bir müşteriye daha hizmet vermenin değişken maliyetine kıyasla büyük sabit maliyetler (uçaklar, fabrikalar, Ar-Ge) taşırlar.