Esnek Bütçe Nedir?
Esnek bütçe, bütçelenen maliyet ve gelirleri gerçekleşen faaliyet düzeyine göre yeniden hesaplar; oysa statik bütçe orijinal tahminde sabit kalır. Bu sayede yöneticiler performansı adil biçimde karşılaştırabilir.
Esnek bütçe, bütçelenen maliyetleri gerçekleşen üretim düzeyinde yeniden hesaplar: Esnek Bütçe = (Bütçelenen Birim Değişken Maliyet × Gerçekleşen Birim) + Bütçelenen Sabit Maliyet. Bu, hacim planlanandan farklı olsa bile fark analizini anlamlı kılar.
- •Dönem başında bir kez belirlenir
- •Bütçelenen (planlanan) hacme dayanır
- •Gerçekleşen faaliyete göre değişmez
- •Uzun vadeli planlama için uygundur
- •Gerçekleşen hacme göre yeniden hesaplanır
- •Gerçekleşen üretim birimine dayanır
- •Değişken maliyetleri gerçek faaliyete uyarlar
- •Performans değerlendirmesi için uygundur
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bütçelenen birim değişken maliyet 12₺, bütçelenen sabit maliyet 8.000₺. Gerçekleşen üretim 3.000 birim. Esnek bütçe toplam maliyetini bulun.
EB = (DM × Q) + SM EB = (12 × 3.000) + 8.000 EB = 36.000 + 8.000 = 44.000₺
3.000 birim için esnek bütçe 44.000₺, ancak gerçekleşen maliyet 47.500₺. Esnek bütçe (harcama) farkını bulun.
Fark = Gerçekleşen Maliyet − Esnek Bütçe Fark = 47.500 − 44.000 = 3.500₺ Olumsuz
Statik bütçe 2.500 birim × 12₺ değişken maliyet + 8.000₺ sabit = 38.000₺ varsaymıştı. Gerçekleşen üretim 3.000 birim. Esnek bütçe ile statik bütçe arasındaki satış hacmi farkını bulun.
Esnek Bütçe (3.000 birim) = (12×3.000)+8.000 = 44.000₺ Statik Bütçe (2.500 birim) = (12×2.500)+8.000 = 38.000₺ Satış Hacmi Farkı = 44.000 − 38.000 = 6.000₺ Olumlu (daha yüksek hacim)
Bilgi kartları
Mini test
S1.Esnek bütçe neye göre uyarlanır?
S2.Birim değişken maliyet 10₺, sabit maliyet 5.000₺, gerçekleşen birim 1.000. Esnek bütçe toplamı?
S3.Gerçekleşen maliyet 16.000₺, esnek bütçe 15.000₺ ise bu ne tür bir farktır?
S4.Statik bütçe ile esnek bütçe arasındaki farka ne denir?
“Esnek Bütçe Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Gerçekleşen sonuçları doğrudan statik bütçeyle karşılaştırmak. — Doğrusu: Gerçekleşen sonuçları aynı hacimdeki esnek bütçeyle karşılaştırarak maliyet kontrolünü hacim etkisinden ayırın.
Esnek bütçede sabit maliyetlerin hacimle ölçekleneceğini varsaymak. — Doğrusu: Bütçelenen sabit maliyetler toplamda sabit kalır; yalnızca değişken maliyetler birim başına ölçeklenir.
Her farkı yönetim hatası olarak görmek. — Doğrusu: Olumlu bir satış hacmi farkı, daha iyi maliyet kontrolünden değil, basitçe daha yüksek talepten kaynaklanabilir.
Esnek bütçeyi atlayıp doğrudan fark sonucuna varmak. — Doğrusu: Önce gerçekleşen hacimde esnek bütçeyi oluşturun, ardından gerçek ve statik bütçeyle karşılaştırın.
Sıkça sorulan sorular
Yönetim muhasebesinde esnek bütçe nedir?
Sabit statik bütçenin aksine, maliyet ve gelir hedeflerini gerçekleşen faaliyet düzeyine göre yeniden hesaplayan bir bütçedir.
Esnek bütçe formülü nedir?
Esnek Bütçe = (Bütçelenen Birim Değişken Maliyet × Gerçekleşen Birim) + Bütçelenen Sabit Maliyet.
Esnek bütçe farkı nasıl hesaplanır?
Aynı hacimdeki gerçekleşen sonuçlardan esnek bütçe tutarı çıkarılır: Fark = Gerçekleşen − Esnek Bütçe.
Esnek bütçe örnekleri nelerdir?
Bir fabrikanın planlanan 2.500 yerine 3.000 birim ürettikten sonra maliyet bütçesini yeniden hesaplaması veya bir otelin gerçekleşen doluluğa göre değişken maliyetleri uyarlaması.