Yabancı Para İşlemleri Nedir?
Yabancı para işlemleri, bir şirketin işlevsel para birimi dışındaki bir para biriminde alım, satım, borçlanma veya borç verme yaptığında ortaya çıkar. İşlem tarihi ile ödeme tarihi arasında döviz kurları değiştiği için şirketler kur farkı kâr/zararı muhasebeleştirir; yurt dışı bağlı ortaklıklar ise çeviri yöntemiyle ana şirketin raporlama para birimine dönüştürülür.
Bir yabancı para işlem kâr veya zararı, işlem tarihi ile ödeme tarihi arasındaki kur değişiminin yabancı para tutarıyla çarpılmasına eşittir; çeviri ise yurt dışı bağlı ortaklığın mali tablolarını ana şirketin raporlama para birimine yeniden ifade eder.
- 1↓İşlevsel para birimini belirleYurt dışı faaliyetin ana ekonomik çevresinin para birimini tespit edin.
- 2↓Varlık ve borçları çevirBilanço tarihindeki kapanış (cari) kuru kullanın.
- 3↓Öz kaynakları çevirÖz kaynağın katkı yapıldığı tarihteki tarihi kuru kullanın.
- 4↓Gelir tablosunu çevirDönem için ağırlıklı ortalama kuru kullanın.
- 5Çevirme farkını tanıOrtaya çıkan farkı net kâra değil, Diğer Kapsamlı Gelire (DKG) kaydedin.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir ABD şirketi, kur 1,10 $/€ iken bir Avrupa müşterisine 50.000 € değerinde mal satıyor. 60 gün sonra ödeme anında kur 1,15 $/€. Kur farkı kâr veya zararını bulun.
Kur değişimi = 1,15 $ − 1,10 $ = 0,05 $/€ Kâr = 0,05 $ × 50.000 € = 2.500 $ kâr (euro değer kazandı, alacak daha değerli)
Bir şirket, kur 0,0070 $/¥ iken Japon tedarikçisine 2.000.000 ¥ borçlu. Ödeme anında kur 0,0065 $/¥. Borç üzerindeki kâr veya zararı bulun.
Kur değişimi = 0,0065 $ − 0,0070 $ = −0,0005 $/¥ Borç değerindeki değişim = −0,0005 $ × 2.000.000 ¥ = −1.000 $ Bu bir borç olduğundan, değerdeki azalma 1.000 $ kâr demektir
İngiltere'deki bir bağlı ortaklığın toplam varlıkları 1.000.000 £, yıl sonu kapanış kuru 1,25 $/£ ile çevriliyor. Tarihi öz kaynak, katkı yapıldığında 1,30 $/£ kurundan 600.000 £. Çevrilmiş öz kaynağı USD olarak bulun.
Çevrilmiş öz kaynak = 600.000 £ × 1,30 $/£ = 780.000 $ (öz kaynak kapanış kuru değil, tarihi kur kullanır)
Bilgi kartları
Mini test
S1.100.000 ₺'lik bir alacak 0,030 USD/₺ kurundan kaydedilip 0,032 USD/₺ kurundan tahsil ediliyor. Kâr mı zarar mı, ne kadar?
S2.Cari kur yönteminde bilançodaki varlık ve borçlar hangi kurla çevrilir?
S3.Çevirme farkı nerede muhasebeleştirilir?
S4.Bir şirket yabancı bir tedarikçiye borçlu; ödemeden önce yabancı para değer kaybediyor. Bunun sonucu:
“Yabancı Para İşlemleri Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Öz kaynak hesaplarını çevirirken kapanış kurunu kullanmak. — Doğrusu: Öz kaynak, katkı yapıldığı tarihteki tarihi kurla çevrilir.
Çevirme farklarını net kâra kaydetmek. — Doğrusu: Birikmiş çevirme farkları Diğer Kapsamlı Gelire gider.
İşlem kâr/zararını çevirme farkıyla karıştırmak. — Doğrusu: İşlem kâr/zararları net kârı etkiler; çevirme farkları (yurt dışı bağlı ortaklıklar için) DKG'ye gider.
Zayıflayan yabancı paranın her zaman zarar yarattığını varsaymak. — Doğrusu: Bu, o para biriminde alacak (zarar) mı yoksa borç (kâr) mı tutulduğuna bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Yabancı para işlemleri nedir?
Yabancı para işlemleri, bir şirketin işlevsel para biriminden farklı bir para biriminde yapılan alım, satım, borçlanma veya diğer değişimlerdir ve kur farkı kâr/zararı muhasebeleştirilmesini gerektirir.
Yabancı para kur farkı formülü nedir?
Kâr/Zarar = (Ödeme Kuru − İşlem Kuru) × Yabancı Para Tutarı.
Yabancı para işlemlerine örnekler nelerdir?
Euro cinsinden faturalanan mal satışı, yen cinsinden borçlanma veya yabancı para banka hesabı tutmak yabancı para işlemlerine örnektir.
Yabancı para çevirme farkı nasıl hesaplanır?
Varlık/borçları kapanış kuruyla, öz kaynağı tarihi kurla çevirin; ortaya çıkan dengesizlik, DKG'ye kaydedilen birikmiş çevirme farkıdır.