Ürün Hattı İptal Analizi Nedir?
Ürün hattı iptal analizi, kârsız bir ürün hattının, departmanın veya segmentin durdurulup durdurulmayacağına karar vermek için kullanılan bir yönetim muhasebesi tekniğidir. Hattın ürettiği katkı payını, hat kapatılırsa gerçekten ortadan kalkacak sabit maliyetlerle (kaçınılabilir sabit maliyetler) karşılaştırır.
Bir ürün hattı genellikle yalnızca katkı payı taşıdığı kaçınılabilir sabit maliyetlerden küçükse iptal edilmelidir — bu, şirketin o hat olmadan finansal olarak daha iyi durumda olacağı anlamına gelir.
- •Segment marjı pozitif
- •Kendi kaçınılabilir sabit maliyetlerini karşılıyor
- •Diğer ürünlerle sinerji olabilir
- •Pazar varlığını koruyor
- •Segment marjı negatif
- •Kaçınılabilir sabit maliyetler katkı payını aşıyor
- •Ortak (kaçınılamaz) maliyetler kalır ve yeniden dağıtılır
- •Kaynakları diğer hatlara serbest bırakır
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
A ürün hattının satışları 200.000$, değişken maliyetleri 120.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 50.000$. Korunmalı mı?
Katkı payı = 200.000 − 120.000 = 80.000 Segment marjı = 80.000 − 50.000 = 30.000 Segment marjı pozitif (30.000$), bu yüzden hat korunmalı.
B ürün hattının satışları 150.000$, değişken maliyetleri 110.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 60.000$. Korunmalı mı?
Katkı payı = 150.000 − 110.000 = 40.000 Segment marjı = 40.000 − 60.000 = −20.000 Segment marjı negatif, bu yüzden hat iptal adayıdır — 20.000$ kaybettiriyor.
C ürün hattının satışları 90.000$, değişken maliyetleri 50.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 30.000$. Korunmalı mı?
Katkı payı = 90.000 − 50.000 = 40.000 Segment marjı = 40.000 − 30.000 = 10.000 Pozitif segment marjı (10.000$) — hat korunmalı.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Satışlar 300.000$, değişken maliyetler 180.000$, kaçınılabilir sabit maliyetler 70.000$. Segment marjı nedir?
S2.Satışlar 100.000$, değişken maliyetler 80.000$, kaçınılabilir sabit maliyetler 30.000$. Segment marjı nedir?
S3.Q2'deki negatif segment marjına dayanarak yönetim ne düşünmeli?
S4.Bir ürün hattı iptal edildikten sonra kaçınılamaz ortak sabit maliyetlere ne olur?
“Ürün Hattı İptal Analizi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Kaçınılamaz ortak sabit maliyetleri hatta dağıtıp kaçınılabilir gibi ele almak. — Doğrusu: Segment marjı hesabına yalnızca hat kapatılırsa ortadan kalkacak kaçınılabilir (izlenebilir) sabit maliyetler girmelidir.
Tam maliyet dağıtımı sonrası muhasebe zararı gösteren her hattı iptal etmek. — Doğrusu: Kararı, tam dağıtılmış maliyetler değil, yalnızca kaçınılabilir maliyetleri kullanan segment marjına dayandırın.
Tamamlayıcı satışlar veya müşteri ilişkileri gibi niteliksel etkileri göz ardı etmek. — Doğrusu: Stratejik etkileri düşünün — bir hattı kapatmak ilgili ürünlerin satışına zarar verebilir.
İptal sonrası toplam şirket kârının tam olarak kayıp tutarı kadar artacağını varsaymak. — Doğrusu: Kaçınılamaz maliyetler kaldığı ve başka yere dağıtıldığı için şirket kârı daha az artabilir (hatta düşebilir).
Sıkça sorulan sorular
Ürün hattı iptal analizi nedir?
Bir ürün hattının segment marjını kaçınılabilir sabit maliyetleriyle karşılaştırarak durdurulup durdurulmayacağına karar veren bir yönetim muhasebesi yöntemidir.
Ürün hattı iptal analizi formülü nedir?
Segment marjı = (Satışlar − Değişken maliyetler) − Kaçınılabilir sabit maliyetler. Negatif sonuç iptal adayı olduğunun işaretidir.
Ürün hattı iptal kararına örnekler nelerdir?
Kaçınılabilir kira ve personel maliyetlerini karşılayamayan az satan bir ürün kategorisini durduran bir perakendeci yaygın bir örnektir.
Ürün hattı iptali nasıl hesaplanır?
Satışlardan değişken maliyetler çıkarılarak katkı payı bulunur, ardından kaçınılabilir sabit maliyetler düşülür; negatif segment marjı iptali düşündürür.




