🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Ürün Hattı İptal Analizi Nedir?

Ürün hattı iptal analizi, kârsız bir ürün hattının, departmanın veya segmentin durdurulup durdurulmayacağına karar vermek için kullanılan bir yönetim muhasebesi tekniğidir. Hattın ürettiği katkı payını, hat kapatılırsa gerçekten ortadan kalkacak sabit maliyetlerle (kaçınılabilir sabit maliyetler) karşılaştırır.

Kısa cevap

Bir ürün hattı genellikle yalnızca katkı payı taşıdığı kaçınılabilir sabit maliyetlerden küçükse iptal edilmelidir — bu, şirketin o hat olmadan finansal olarak daha iyi durumda olacağı anlamına gelir.

Ürün Hattını Koru mu, İptal mi Et?
Hattı Koru
  • Segment marjı pozitif
  • Kendi kaçınılabilir sabit maliyetlerini karşılıyor
  • Diğer ürünlerle sinerji olabilir
  • Pazar varlığını koruyor
Hattı İptal Et
  • Segment marjı negatif
  • Kaçınılabilir sabit maliyetler katkı payını aşıyor
  • Ortak (kaçınılamaz) maliyetler kalır ve yeniden dağıtılır
  • Kaynakları diğer hatlara serbest bırakır
01

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Segment marjı (negatifse iptali düşünün)
30.000$
= (200.000-120.000)-50.000
02

Adım adım çözümlü örnekler

A ürün hattının satışları 200.000$, değişken maliyetleri 120.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 50.000$. Korunmalı mı?

Katkı payı = 200.000 − 120.000 = 80.000
Segment marjı = 80.000 − 50.000 = 30.000
Segment marjı pozitif (30.000$), bu yüzden hat korunmalı.

B ürün hattının satışları 150.000$, değişken maliyetleri 110.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 60.000$. Korunmalı mı?

Katkı payı = 150.000 − 110.000 = 40.000
Segment marjı = 40.000 − 60.000 = −20.000
Segment marjı negatif, bu yüzden hat iptal adayıdır — 20.000$ kaybettiriyor.

C ürün hattının satışları 90.000$, değişken maliyetleri 50.000$ ve kaçınılabilir sabit maliyetleri 30.000$. Korunmalı mı?

Katkı payı = 90.000 − 50.000 = 40.000
Segment marjı = 40.000 − 30.000 = 10.000
Pozitif segment marjı (10.000$) — hat korunmalı.
03

Bilgi kartları

04

Mini test

S1.Satışlar 300.000$, değişken maliyetler 180.000$, kaçınılabilir sabit maliyetler 70.000$. Segment marjı nedir?

Doğru cevap: A. (300.000−180.000) − 70.000 = 50.000$.

S2.Satışlar 100.000$, değişken maliyetler 80.000$, kaçınılabilir sabit maliyetler 30.000$. Segment marjı nedir?

Doğru cevap: B. (100.000−80.000) − 30.000 = −10.000$.

S3.Q2'deki negatif segment marjına dayanarak yönetim ne düşünmeli?

Doğru cevap: B. Negatif segment marjı, hattın iptal adayı olabileceğinin sinyalidir.

S4.Bir ürün hattı iptal edildikten sonra kaçınılamaz ortak sabit maliyetlere ne olur?

Doğru cevap: B. Kaçınılamaz ortak maliyetler devam eder ve kalan segmentlere yeniden atanır.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Ürün Hattı İptal Analizi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
05

Sık yapılan hatalar

Kaçınılamaz ortak sabit maliyetleri hatta dağıtıp kaçınılabilir gibi ele almak.Doğrusu: Segment marjı hesabına yalnızca hat kapatılırsa ortadan kalkacak kaçınılabilir (izlenebilir) sabit maliyetler girmelidir.

Tam maliyet dağıtımı sonrası muhasebe zararı gösteren her hattı iptal etmek.Doğrusu: Kararı, tam dağıtılmış maliyetler değil, yalnızca kaçınılabilir maliyetleri kullanan segment marjına dayandırın.

Tamamlayıcı satışlar veya müşteri ilişkileri gibi niteliksel etkileri göz ardı etmek.Doğrusu: Stratejik etkileri düşünün — bir hattı kapatmak ilgili ürünlerin satışına zarar verebilir.

İptal sonrası toplam şirket kârının tam olarak kayıp tutarı kadar artacağını varsaymak.Doğrusu: Kaçınılamaz maliyetler kaldığı ve başka yere dağıtıldığı için şirket kârı daha az artabilir (hatta düşebilir).

06

Sıkça sorulan sorular

Ürün hattı iptal analizi nedir?

Bir ürün hattının segment marjını kaçınılabilir sabit maliyetleriyle karşılaştırarak durdurulup durdurulmayacağına karar veren bir yönetim muhasebesi yöntemidir.

Ürün hattı iptal analizi formülü nedir?

Segment marjı = (Satışlar − Değişken maliyetler) − Kaçınılabilir sabit maliyetler. Negatif sonuç iptal adayı olduğunun işaretidir.

Ürün hattı iptal kararına örnekler nelerdir?

Kaçınılabilir kira ve personel maliyetlerini karşılayamayan az satan bir ürün kategorisini durduran bir perakendeci yaygın bir örnektir.

Ürün hattı iptali nasıl hesaplanır?

Satışlardan değişken maliyetler çıkarılarak katkı payı bulunur, ardından kaçınılabilir sabit maliyetler düşülür; negatif segment marjı iptali düşündürür.

İlgili konular