İş Hukuku Nedir?
İş hukuku çalışan haklarını koruyup işveren sorumluluklarını tanımlayan çerçevedir. İşe alım, ücret, haklar, güvenlik, ayrımcılık ve fesih konularını kapsar. Güçlü iş hukuku adalet sağlar ve kırılgan işçileri sömürü ve istismardan korur.
İş hukuku işveren ve çalışan ilişkisini, ücret, çalışma koşulları, ayrımcılık, haksız fesih ve güvenliği düzenler. Çalışan koruması ile işveren esnekliği ve pazar ihtiyaclarını dengeler.
- •Adil ücret ve haklar
- •Güvenli çalışma koşulları
- •Ayrımcılıktan koruma
- •Örgütlenme/sendika hakkı
- •Yasal asgari ücret ödeyin
- •Güvenlik ekipmanı sağlayın
- •Yasal olmayan ayrımcılık yok
- •Adil fesih usulü izleyin
Adım adım çözümlü örnekler
Bir işveren çalışanı güvensiz çalışma koşullarını bildirdiği için fesheder. Bu yasal mı?
Hayır — bu misilleme, yasadışıdır. İfşaçı korumaları güvenlik şikayeti için fesihten yasaklar. Çalışan haksız fesih ve tazminat için dava açabilir.
Bir işveren yaşa dayalı işe almayı reddeder. Bu ayrımcılık mı?
Evet — yaş ayrımcılığı iş hukuku'nu ihlal eder. Korunan sınıflar (yaş, ırk, cinsiyet, din) işe alma temeli olamaz. Aday ayrımcılık iddiası açabilir.
Bir şirket onay olmaksızın ücretsiz mesai gerektirir. Çalışanlar reddedebilir mi?
Yerel hukuk ve istihdam türüne bağlıdır. Çoğu bölge mesai ücretini gerektir (1,5× normal ücret). Sözleşme gerektirmezse çalışanlar ücretsiz çalışmayı reddedebilir.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Bir çalışan tıbbi izin aldığı için feshediliyor. Bu…
S2.Asgari ücret gereklilikleri…
S3.Bir işveren yasal olarak ayırım yapabilir…
S4.İfşaçı nedir?
“İş Hukuku Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
İşverenler herkes için herhangi bir nedenden feshedebilir. — Doğrusu: İşverenler yasal olmayan nedenler için feshedemez: ayrımcılık, misilleme, güvensiz işi reddetme, korunan izin alma.
İstediklerinde feshedilebilen çalışanın yasal koruması yoktur. — Doğrusu: Hatta bu çalışanlar da ayrımcılık, misilleme ve asgari ücret-güvenlik yasalarının ihlaline karşı korunur.
Çalışanlarla sözlü sözleşmeler bağlayıcı değildir. — Doğrusu: Koşullar açık ve karşılıklı rıza varsa sözlü istihdam anlaşmaları bağlayıcı olabilir.
Mesai ücreti işverenler için her zaman isteğe bağlıdır. — Doğrusu: Çoğu yargı bölgesi haftada 40 saatti mesai ücretini (genellikle 1,5× normal ücret) yasal olarak gerektirir.
Sıkça sorulan sorular
İstediklerinde fesih (at-will) istihdam nedir?
Her iki tarafın nedensiz feshedebileceği istihdam ilişkisi — ancak yasal olmayan nedenlerle değil (ayrımcılık, misilleme).
İşveren bildirim olmaksızın çalışan ücretini kesebilir mi?
Genellikle hayır — ücret değişikliği bildirim ve sık karşılıklı anlaşma gerektirir. Ani ücret kesme sözleşmeyi ihlal edebilir.
Yapıcı fesih nedir?
İşveren koşulları çalışana istifa zorunlu hale getirdiğinde — çoğu yargıda haksız fesih olarak muamele görür.
İşverenler sağlık sigortası sağlamalı mı?
Yargı bölgesi ve şirket büyüklüğüne bağlıdır. Bazı ülkeler zorunlu; diğerleri değil. Sözleşmeler gerekli kılabilir.