🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Ekzotermik ve Endotermik Reaksiyonlar Nedir?

Kimyasal reaksiyonlar çevreye enerji açığa çıkarırlar (ekzotermik) veya çevreden enerji soğururlar (endotermik). Yanma, pas tutma ve donma ısı açığa çıkarırken; buz erimesi ve fotosentez enerji soğurur.

Kısa cevap

Ekzotermik reaksiyonlar enerji açığa çıkarırlar: ürünler reaktanlardan daha düşük enerjiye sahiptir (ΔH < 0). Endotermik reaksiyonlar enerji soğururlar: ürünler reaktanlardan daha yüksek enerjiye sahiptir (ΔH > 0). Bu fark reaksiyonların sıcak veya soğuk hissettirilmesini belirler.

Ekzotermik vs Endotermik reaksiyonlar

Ekzotermik (ısı açığa çıkarır)

•Ürünler daha düşük enerjiye sahiptir
•ΔH (entalpi değişimi) < 0 (negatif)
•Isı çevreye yayılır
•Çevre daha sıcak olur
•Örnekler: yanma, pas tutma, donma, nötralizasyon

Endotermik (ısı soğurur)

•Ürünler daha yüksek enerjiye sahiptir
•ΔH > 0 (pozitif)
•Isı çevreden soğurulur
•Çevre daha soğuk olur
•Örnekler: erime, buharlaşma, fotosentez, tuz çözülmesi

Adım adım çözümlü örnekler

C + O₂ → CO₂ (393 kJ/mol açığa çıkarır) ekzotermik mi, endotermik mi?

Yanma reaksiyonu çevreye 393 kJ/mol açığa çıkarır
→ Ekzotermik (ΔH = −393 kJ/mol < 0)
Isı hissettirir; çevre ısınır.

Buz erimesi endotermik mi, ekzotermik mi?

Buz sıvı olmak için çevreden ısı soğurması gerekir
→ Endotermik (ΔH > 0)
Çevre soğur (buz paketi etkisi).

Odun yanması 15 MJ açığa çıkarır. Bu ekzotermik midir?

Odun yanması enerji açığa çıkarır (negatif ΔH)
→ Evet, ekzotermik
Sıcaklık ve ışık hissettirir; kimyasal enerji → ısı + ışık.

Bilgi kartları

Mini test

S1.Mumlak yanması ısı açığa çıkarır. Bu…

Doğru cevap: B. Yanma enerji açığa çıkarır → ekzotermik.

S2.Dondurma erimesi çevreden ısı gerektirir. Bu…

Doğru cevap: B. Erime ısı soğurur → endotermik (ΔH > 0).

S3.Ekzotermik reaksiyonda ΔH…

Doğru cevap: B. Açığa çıkan enerji = ΔH < 0 (negatif entalpi değişimi).

S4.Hangisi endotermik?

Doğru cevap: C. Buz erimesi çevreden ısı soğurur → endotermik. Diğerleri ısı açığa çıkarır.

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Ekzotermik ve Endotermik Reaksiyonlar Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

'Ekzo' enerjinin soğurulduğu anlamına geldiğini düşünmek. — Doğrusu: 'Ekzo' = dışarı → enerji dışarı çıkar (açığa çıkarır).

✗

ΔH işaretini enerji akışıyla karıştırmak. — Doğrusu: ΔH < 0 = ekzotermik (açığa çıkarır). ΔH > 0 = endotermik (soğurur).

✗

Endotermik reaksiyonların nadir olduğunu sanmak. — Doğrusu: Yaygın: erime, buharlaşma, tuz çözülmesi, fotosentez, buz paketi.

✗

Pozitif ΔH olan reaksiyonların gerçekleşmeyeceğini sanmak. — Doğrusu: Endotermik reaksiyonlar ΔS > 0 (entropi) ile kendiliğinden gerçekleşebilir.

Sıkça sorulan sorular

Ekzotermik ve endotermik arasındaki fark nedir?

Ekzotermik enerji açığa çıkarır (ΔH < 0); endotermik enerji soğurur (ΔH > 0). Ekzotermik reaksiyonda ürünler daha düşük enerjiye, endotermik reaksiyonda daha yüksek enerjiye sahiptir.

Yanma her zaman ekzotermik mi?

Evet — yanma her zaman ısı ve ışık enerjisi açığa çıkarır.

Neden buz erimesi soğuk hissettiriyor?

Erime endotermiktir. Buz, bağları koparmak için çevreden ısı soğurur, elinin soğumasına neden olur.

Endotermik reaksiyon kendiliğinden gerçekleşebilir mi?

Evet, entropi artışı (ΔS) enerji soğurma maliyetini aşarsa (Gibbs: ΔG = ΔH − TΔS).

İlgili konular

KimyaElektrokimya Nedir?KimyaElektrokimya ve Galvanik Hücreler Nedir?KimyaGülvani Hücre Nedir?KimyaElektroliz Nedir?KimyaElektron Konfigürasyonu Nedir?KimyaElektronegatiflik Nedir ve Bağ Polaritesini Nasıl Etkiler?KimyaE1 ve E2 Eliminasyon Reaksiyonları Nedir?KimyaEntalpi Nedir?KimyaEntropi Nedir?KimyaEntropi Nedir?