🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Çeşitlendirme Nedir?

Çeşitlendirme, yatırımlarınızı farklı varlık sınıfları, sektörler ve coğrafyalara dağıtarak riski azaltma ilkesidir. Tüm paranızı bir yere koymayarak, portföyünüzü tek bir yatırımdaki kayıplara karşı korursunuz.

Kısa cevap

Çeşitlendirme yatırımları birden fazla varlığa dağıtarak beklenen getiriyi düşürmeden portföy riskini azaltır. Daha fazla varlık = daha az oynaklık.

Varlık Sayısı vs Portföy Riski

x: Varlık Sayısı · y: Portföy Riski (%)Sistematik olmayan riskSistematik risk (azaltılamaz)

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Portföy Riski

1.178,47%

= sqrt(60^2*20^2 + 40^2*8^2 + 2*60*40*-0,2*20*8)

Hisse A Ağırlığı60 %Hisse A Oynaklığı20 %Tahvil B Ağırlığı40 %Tahvil B Oynaklığı8 %Korelasyon (Hisse–Tahvil)-0,2

Adım adım çözümlü örnekler

10.000₺ var. 6.000₺ hisse (%20 oynaklık) + 4.000₺ tahvil (%8 oynaklık). Korelasyon −0,3. Portföy riski?

Portföy Riski = √(0,6²×0,2² + 0,4²×0,08² + 2×0,6×0,4×(−0,3)×0,2×0,08)
= √(0,0144 + 0,001024 − 0,002304)
= √0,01312 = 11,45%

1 hisse (%20 risk) vs 10 ilişkisiz hissenin portföyü. Risk kaç kat düşer?

1 hisse: %20 risk
10 ilişkisiz hisse (eşit ağırlık %10): risk ≈ 20%/√10 ≈ %6,3
Risk ~%68 azalır

Portföyünüz: %50 ABD hissesi, %30 uluslararası, %20 tahvil. ABD −%15, diğerleri +%5. Net değişim?

Değişim = 0,5×(−%15) + 0,3×(+%5) + 0,2×0% = −%7,5 + %1,5 = −%6
Çeşitlendirme darbeyi hafifletir

Bilgi kartları

Mini test

S1.Çeşitlendirme hangi risk türünü azaltır?

Doğru cevap: B. Çeşitlendirme şirket/sektör-spesifik (sistematik olmayan) riski ortadan kaldırır, pazar-geniş (sistematik) riski değil.

S2.%60 hisse (%20 oynaklık) + %40 tahvil (%8 oynaklık), −0,3 korelasyon. Yaklaşık portföy riski?

Doğru cevap: B. √(0,36×0,04 + 0,16×0,0064 − 2×0,24×0,16) ≈ %11,4

S3.Yüksek korelasyonlu iki yatırım (ρ=0,95)?

Doğru cevap: B. Yüksek korelasyon birlikte hareket demektir — çeşitlendirme faydası minimal.

S4.Neden ABD portföyüne uluslararası hisse eklersiniz?

Doğru cevap: B. Uluslararası ve ABD hisseleri genellikle bağımsız hareket eder, portföy oynaklığını azaltır.

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Çeşitlendirme Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

Çeşitlendirme zarar olmayacağını garantiler. — Doğrusu: Oynaklığı ve sistematik olmayan riski azaltır, ama pazar düşüşü yine zarar verir.

✗

50 benzer hisse sahibi olmak çeşitlendirmedir. — Doğrusu: Korelasyon önemlidir. 50 teknoloji hissesi birlikte hareket eder. Sektörleri, coğrafyaları ve varlık türlerini karıştırın.

✗

Bir kez çeşitlendirildikten sonra asla yeniden dengeleyin. — Doğrusu: Fiyatlar değiştikçe hedef ağırlıkları korumak için yılda bir kez yeniden dengeleyin.

✗

Tahviller her zaman hisse kaybını dengeler. — Doğrusu: Sadece negatif korelasyonluysa — nadir kriz dönemlerinde her ikisi de düşebilir.

Sıkça sorulan sorular

Çeşitlendirme prensibi nedir?

Yatırımları varlıklar, sektörler ve coğrafyalara dağıtarak beklenen getiriyi düşürmeden riski azaltma.

Çeşitlendirme nasıl ölçülür?

Korelasyon (−1 ile +1) ve portföy risk formülü ile. Düşük korelasyon ve daha fazla varlık = daha iyi çeşitlendirme.

Tüm riski çeşitlendirme ile ortadan kaldırabilir misiniz?

Hayır. Sistematik (pazar) riski kalır. Çeşitlendirme sadece sistematik olmayan (şirket-spesifik) riski ortadan kaldırır.

Çeşitlendirme resesyonda yardımcı olur mu?

Evet, varlıklar düşük/negatif korelasyonlu ise. Tahviller hisseler düştüğünde genellikle sabit kalır.

İlgili konular