🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Çembersel Hareket Nedir?

Çembersel hareket, bir cismin dairesel bir yol üzerinde (genellikle sabit hızla) hareket etmesidir. Hız sabit olsa bile cisim ivmelenir, çünkü yönü sürekli değişir — bu da merkeze doğru yönelen bir merkezcil kuvvet gerektirir.

Kısa cevap

Çembersel harekette, bir cismin eğrisel yolda kalabilmesi için merkeze doğru yönelen F = mv²/r büyüklüğünde bir merkezcil kuvvete ihtiyacı vardır — aksi halde düz bir çizgide hareket ederdi.

Merkezcil kuvvet – yarıçap ilişkisi (m=2 kg, v=10 m/s)

x: yarıçap r (m) · y: kuvvet F (N)

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Merkezcil kuvvet F

25N

= 2*5^2/2

Kütle (m)2 kgHız (v)5 m/sYarıçap (r)2 m

Adım adım çözümlü örnekler

1 m uzunluğundaki bir ipin ucundaki 0,5 kg'lık top 4 m/s hızla dönüyor. Merkezcil kuvveti bulun.

F = m·v²/r
F = 0,5 × 4² / 1
F = 0,5 × 16 / 1
F = 8 N

1000 kg'lık bir araba, 50 m yarıçaplı bir virajı 20 m/s hızla dönüyor. Gereken merkezcil kuvveti bulun.

F = m·v²/r
F = 1000 × 20² / 50
F = 1000 × 400 / 50
F = 8000 N

500 kg'lık bir uydu, 7×10⁶ m yarıçapta 7500 m/s hızla yörüngede dönüyor. Merkezcil kuvveti bulun.

F = m·v²/r
F = 500 × 7500² / (7×10⁶)
F = 500 × 56.250.000 / 7.000.000
F ≈ 4017,9 N

Bilgi kartları

Mini test

S1.Çembersel harekette merkezcil kuvvet hangi yöne doğrudur?

Doğru cevap: B. 'Merkezcil' merkeze doğru anlamına gelir — kuvvet her zaman merkeze yönelir.

S2.Merkezcil kuvvetin formülü nedir?

Doğru cevap: B. F = mv²/r kuvveti kütle, hızın karesi ve yarıçapla ilişkilendirir.

S3.Kütle ve yarıçap sabitken hız iki katına çıkarsa merkezcil kuvvet ne olur?

Doğru cevap: C. Kuvvet ∝ v² olduğundan, hızın iki katına çıkması kuvveti dört katına çıkarır.

S4.Merkezcil ivmenin birimi nedir?

Doğru cevap: C. İvme her zaman m/s² biriminde ölçülür, diğer ivmeler gibi.

📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.↓

Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış

Notek

“Çembersel Hareket Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir

PromySınav ve ödev tarihlerini Promy ile kaçırma: e-postandaki teslim tarihlerini yapay zekâ otomatik hatırlatıcıya çevirir.

Sık yapılan hatalar

✗

Merkezcil kuvvet ile 'merkezkaç kuvvetini' ikisi de gerçekmiş gibi karıştırmak. — Doğrusu: Sadece merkezcil (içe doğru) kuvvet gerçektir; merkezkaç kuvveti, dönen bir referans çerçevesinde hissedilen sanal bir etkidir.

✗

Çembersel harekette sabit hızın ivme olmadığı anlamına geldiğini sanmak. — Doğrusu: Yön sürekli değiştiği için, hız sabit olsa bile her zaman merkezcil ivme vardır.

✗

Formülde yarıçap yerine çap kullanmak. — Doğrusu: F = mv²/r yarıçap gerektirir, çap değil — çapa bölmek doğru kuvveti yarıya düşürür.

✗

Formülde hızın karesinin alındığını unutmak. — Doğrusu: Hızın iki katına çıkması gereken kuvveti iki değil, v² teriminden dolayı dört katına çıkarır.

Sıkça sorulan sorular

Çembersel hareket nedir?

Bir cismin hızı sabit kalsa bile yönünün sürekli değiştiği, dairesel bir yol boyunca hareketidir.

Çembersel harekette merkezcil kuvvet formülü nedir?

F = mv²/r, burada m kütle, v hız ve r dairesel yolun yarıçapıdır.

Merkezcil kuvvet nasıl hesaplanır?

Hızın karesini alın, kütleyle çarpın, sonra yarıçapa bölün: F = mv²/r.

Çembersel harekete örnekler nelerdir?

Virajdan dönen bir araba, bir gezegen etrafında dönen uydu, dönme dolap ve ipe bağlı çevrilen bir top hepsi çembersel harekettir.

İlgili konular

FizikBasit Harmonik Hareket Nedir?FizikÖzel Görelilik Nedir?FizikSürat ve Hız Nedir?Fizikİvme Nedir?FizikAçısal Momentum Nedir?FizikYoğunluk Nedir?FizikElektrik Alan Nedir?FizikElektriksel Güç Nedir?FizikSürtünme Kuvveti Nedir?Fizikİtme (İmpuls) Nedir?