Eylemsizlik Momenti Nedir?
Eylemsizlik momenti, bir cismin dönme hareketini değiştirmenin ne kadar zor olduğunu gösterir — kütlenin dönme hareketindeki karşılığıdır. Hem cismin kütlesine hem de bu kütlenin dönme eksenine olan uzaklığına bağlıdır.
Eylemsizlik momenti, nokta kütleler sistemi için I = Σmr², eksenden r uzaklıktaki tek bir nokta kütle için I = mr² olarak tanımlanır; birimi kg·m²'dir.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
3 kg'lık bir nokta kütle eksenden 2 m uzakta. Eylemsizlik momentini bulun.
I = mr² I = 3 × 2² I = 3 × 4 I = 12 kg·m²
Kütlesi 5 kg, yarıçapı 0,4 m olan dolu bir disk kendi merkezi etrafında dönüyor (I = ½mr²). I'yı bulun.
I = 0,5 × m × r² I = 0,5 × 5 × 0,4² I = 0,5 × 5 × 0,16 I = 0,4 kg·m²
Hafif bir çubuk üzerinde aynı eksene göre m₁ = 2 kg, r₁ = 1 m ve m₂ = 3 kg, r₂ = 2 m konumunda iki nokta kütle var. Toplam eylemsizlik momentini bulun.
I = Σmr² I = (2 × 1²) + (3 × 2²) I = 2 + 12 I = 14 kg·m²
Bilgi kartları
Mini test
S1.4 kg'lık bir nokta kütle eksenden 3 m uzakta. I kaçtır?
S2.Eksene olan uzaklık r ikiye katlanırsa I kaç katına çıkar?
S3.Aynı kütle ve yarıçap için hangi şeklin I değeri en büyüktür?
S4.Eylemsizlik momenti, şu büyüklüğün dönme hareketindeki karşılığıdır:
“Eylemsizlik Momenti Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Eylemsizlik momenti sadece kütleye bağlıdır. — Doğrusu: Hem kütleye HEM DE bu kütlenin eksene olan uzaklığına (r²) bağlıdır.
I = mr² her katı cisim için geçerlidir. — Doğrusu: I = mr² yalnızca nokta kütle içindir; genişletilmiş cisimler için I = ∫r² dm veya şekle özgü formüller gerekir.
Eylemsizlik momenti her eksene göre aynıdır. — Doğrusu: I, seçilen dönme eksenine göre değişir — ekseni kaydırmak için paralel eksen teoremi gerekir.
Kütleyi ikiye katlamak ile r'yi ikiye katlamanın I üzerindeki etkisi aynıdır. — Doğrusu: Kütleyi ikiye katlamak I'yı ikiye katlar, ama r'yi ikiye katlamak r² bağımlılığı yüzünden I'yı dört katına çıkarır.
Sıkça sorulan sorular
Eylemsizlik momenti formülü nedir?
Nokta kütle için I = mr². Sistem için I = Σmr²; sürekli cisimler için I = ∫r² dm.
Eylemsizlik momenti basitçe nedir?
Bir cismin dönüşüne gösterdiği dirençtir — hem kütle arttıkça hem de kütle eksenden uzaklaştıkça artar.
Birden fazla kütle için eylemsizlik momenti nasıl hesaplanır?
Sistemdeki her kütle için mr²'yi toplayın: I = m₁r₁² + m₂r₂² + …
Eylemsizlik momentinde uzaklık neden kütleden daha etkilidir?
Çünkü I, r'nin karesine bağlıdır; kütleyi eksenden iki kat uzağa taşımak katkısını dört katına çıkarır.




