Fizikte İş Nedir?
İş, bir kuvvetin bir cismi belirli bir mesafe boyunca hareket ettirmesiyle o cisme aktarılan enerjidir. Bir kutuyu yerde itmek, bir ağırlığı kaldırmak ya da vincin bir kirişi yukarı çekmesi hep iş örnekleridir.
İş, kuvvetin yönündeki yer değiştirme ile kuvvetin çarpımına eşittir: W = F·x, birimi jul (J). Kuvvet ile yer değiştirme arasında açı varsa sadece paralel bileşen sayılır: W = F·x·cosθ.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
50 N'luk bir kuvvet bir kutuyu kuvvet yönünde 4 m itiyor. Yapılan işi bulun.
W = F · x W = 50 × 4 W = 200 J
10 kg'lık bir kütle düşey olarak 2 m yukarı kaldırılıyor. Yerçekimine karşı yapılan işi bulun (g = 9,8 m/s²).
F = mg = 10 × 9,8 = 98 N W = F · x = 98 × 2 W = 196 J
30 N'luk bir kuvvet, 5 m'lik yer değiştirmeyle 60° açı yapıyor. Yapılan işi bulun.
W = F · x · cos θ W = 30 × 5 × cos(60°) W = 150 × 0,5 W = 75 J
Bilgi kartları
Mini test
S1.Kuvvet ve yer değiştirme paralelken iş formülü nedir?
S2.İşin SI birimi nedir?
S3.Bir kuvvet yer değiştirmeye dikse yapılan iş nedir?
S4.100 N'luk bir kuvvet bir cismi kendi yönünde 3 m hareket ettiriyor. Yapılan iş nedir?
“Fizikte İş Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
İş ile kuvveti aynı büyüklük sanmak. — Doğrusu: İş (J) = kuvvet (N) × yer değiştirme (m); farklı birim ve anlamları vardır.
İşi güç ile karıştırmak. — Doğrusu: Güç, işin yapılma hızıdır: P = W/t, birimi watt'tır, jul değil.
Kuvvet ile yer değiştirme arasındaki açıyı göz ardı etmek. — Doğrusu: Sadece harekete paralel bileşen iş yapar: W = F·x·cosθ.
Uygulanan her kuvvetin her zaman iş yaptığını varsaymak. — Doğrusu: Yer değiştirme yoksa (çantayı sabit tutmak gibi) ya da kuvvet harekete dikse fiziksel iş sıfırdır.
Sıkça sorulan sorular
Fizikte iş formülü nedir?
Kuvvet yer değiştirmeye paralelse W = F·x, aralarında açı varsa W = F·x·cosθ. Birimi jul (J).
Bir kuvvetin yaptığı iş nasıl hesaplanır?
Kuvveti (N), o kuvvet yönündeki yer değiştirmeyle (m) çarparak bulunur.
Fizikte iş örnekleri nelerdir?
Bir alışveriş arabasını itmek, bir kutuyu kaldırmak ya da vincin bir kirişi çekmesi iş örnekleridir.
İş ile enerji arasındaki fark nedir?
İş, bir kuvvet aracılığıyla enerji aktarma sürecidir; enerji ise iş yapabilme kapasitesidir. İkisi de jul ile ölçülür.