İş–Enerji Teoremi Nedir?
İş-enerji teoremi, kuvvet ile hareketi birbirine bağlar: bir cisme uygulanan net iş, kinetik enerjisindeki değişime eşittir. Mekanikte ivmeyi hiç kullanmadan sonuca ulaşmayı sağlayan en kullanışlı kısayollardan biridir.
İş-enerji teoremine göre, bir cisme uygulanan net iş, kinetik enerjisindeki değişime eşittir: W_net = ΔKE = ½mv_s² − ½mv_i².
- 1↓Net kuvvet uygulanırCisme dengelenmemiş bir kuvvet etki eder ve ivmelenme oluşur.
- 2↓Yer değiştirme gerçekleşirCisim, net kuvvet yönünde d kadar yer değiştirir.
- 3↓İş yapılırİş, kuvvet çarpı yer değiştirmeye eşittir: W = F·d.
- 4Kinetik enerji değişirBu iş, cismin kinetik enerjisindeki değişime tam olarak eşittir: W = ΔKE.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
10 kg'lık bir cisim durgun halden başlayıp 6 m/s hıza ulaşıyor. Cisme uygulanan net işi bulun.
W = ½mv_s² − ½mv_i² W = ½×10×6² − 0 = ½×10×36 W = 180 J
8 m/s hızla hareket eden 2 kg'lık bir top 3 m/s'ye yavaşlıyor. Sürtünme kuvvetinin yaptığı işi bulun.
W = ½mv_s² − ½mv_i² W = ½×2×3² − ½×2×8² = 9 − 64 W = −55 J (sürtünme 55 J enerji alır)
Sabit 20 N'lik net bir kuvvet, durgun haldeki 4 kg'lık bir sandığı 5 m itiyor. W = F·d ile iş-enerji teoremini doğrulayın.
W = F×d = 20×5 = 100 J ΔKE = ½mv_s² → 100 = ½×4×v_s² → v_s² = 50 → v_s ≈ 7,07 m/s
Bilgi kartları
Mini test
S1.5 kg'lık bir cisim 0'dan 4 m/s'ye hızlanıyor. Net iş nedir?
S2.İş-enerji teoremi net işi neye bağlar?
S3.Bir cisme uygulanan net iş negatifse, cisim...
S4.10 m/s hızla hareket eden 2 kg'lık bir cisim durur. Cisme ne kadar iş yapılmıştır?
“İş–Enerji Teoremi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Hızları karesini almayı unutmak. — Doğrusu: Kinetik enerji v² kullanır, v değil — çıkarma işleminden önce mutlaka kareleyin.
İşin her zaman pozitif olduğunu sanmak. — Doğrusu: Kuvvet yer değiştirmeye ters yönde olduğunda (örn. sürtünme, frenleme) iş negatif olabilir.
Net kuvvet yerine sadece uygulanan kuvveti kullanmak. — Doğrusu: Teorem, cisme etki eden tüm kuvvetlerin toplamı olan NET kuvveti gerektirir.
İş-enerji teoremini enerjinin korunumuyla karıştırmak. — Doğrusu: İş-enerji teoremi yalnızca net işi kinetik enerji değişimine bağlar; tüm sistemin enerji korunumunu gerektirmez.
Sıkça sorulan sorular
İş-enerji teoremi formülü nedir?
W_net = ΔKE = ½mv_s² − ½mv_i², burada W_net tüm kuvvetlerin yaptığı toplam iştir.
İş-enerji teoremi ne için kullanılır?
İvme veya zamana ihtiyaç duymadan hız, iş veya kinetik enerji değişimlerini bulmak için kullanılır.
İş-enerji teoremi örnekleri nelerdir?
Duran bir arabanın frenlemesi, bir tepeye yuvarlanan top ve bir sopanın topa vurması iş-enerji teoremine örnektir.
İş-enerji teoremiyle iş nasıl hesaplanır?
Cismin başlangıç ve bitiş kinetik enerjisini hesaplayıp çıkarın: W = KE_son − KE_ilk.




