Alacak Hesapları Nedir?
Alacak hesapları (ticari alacaklar), müşterilerin veresiye teslim edilen mal veya hizmetler karşılığında işletmeye borçlu olduğu tutardır. Bilançoda dönen varlık olarak izlenir ve bir şirketin müşterilerinden ne kadar verimli tahsilat yaptığının önemli bir göstergesidir.
Alacak hesapları, müşterilerin henüz nakit olarak ödemediği veresiye satışlar için işletmeye borçlu olduğu toplam tutardır; tahsil edilene kadar dönen varlık olarak izlenir.
- 1↓Veresiye Satış YapılırMal/hizmet, sonradan ödemeyi kabul eden müşteriye teslim edilir.
- 2↓Fatura KesilirFatura, borçlanılan tutarı ve ödeme vadesini kaydeder.
- 3↓Alacak KaydedilirSatış, Alacak Hesapları'na borç ve Gelir'e alacak olarak kaydedilir.
- 4Nakit Tahsil EdilirÖdeme geldiğinde Kasa'ya borç, Alacak Hesapları'na alacak yazılarak kapatılır.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir şirketin net kredili satışları 600.000 ₺, ortalama alacak hesapları 75.000 ₺. Alacak devir hızını bulun.
Alacak Devir Hızı = Net Kredili Satışlar / Ortalama Alacak Alacak Devir Hızı = 600.000 / 75.000 Alacak Devir Hızı = Yılda 8 kez
1. örnekteki 8 devir hızını kullanarak Ortalama Tahsilat Süresini (gün) bulun.
Tahsilat Süresi = 365 / Alacak Devir Hızı Tahsilat Süresi = 365 / 8 Tahsilat Süresi ≈ 45,6 gün — müşteriler ortalama 46 günde ödüyor.
Dönem başı alacak 50.000 ₺, dönem sonu alacak 70.000 ₺. Yıllık net kredili satışlar 480.000 ₺. Alacak devir hızını bulun.
Ortalama Alacak = (50.000 + 70.000) / 2 = 60.000 ₺ Alacak Devir Hızı = 480.000 / 60.000 Alacak Devir Hızı = Yılda 8 kez
Bilgi kartları
Mini test
S1.Net kredili satışlar 400.000 ₺, ortalama alacak 50.000 ₺. Alacak devir hızı nedir?
S2.Alacak hesapları neyi temsil eder?
S3.12 alacak devir hızı, ortalama kaç günde tahsilat (DSO) anlamına gelir?
S4.Alacak devir hızı yıldan yıla keskin şekilde düşerse bu neyi gösterir?
“Alacak Hesapları Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Devir hızı formülünde ortalama alacak yerine sadece dönem sonu alacağı kullanmak. — Doğrusu: Mevsimsel dalgalanmaları düzeltmek için ortalama alacak = (dönem başı + dönem sonu) ÷ 2 kullanılmalı.
Toplam satışları net kredili satışlar yerine kullanmak. — Doğrusu: Payda sadece veresiye satışlar yer almalı — peşin satışlar hiçbir zaman alacak oluşturmaz.
Alacak hesaplarını nakitle aynı sanmak. — Doğrusu: Alacak henüz tahsil edilmemiş borçtur — nakitten ayrı bir dönen varlıktır.
Artan alacak devir hızını her zaman iyi saymak. — Doğrusu: Aşırı yüksek devir hızı, satışlara zarar veren çok katı kredi koşullarını da işaret edebilir.
Sıkça sorulan sorular
Alacak devir hızının formülü nedir?
Alacak Devir Hızı = Net Kredili Satışlar ÷ Ortalama Alacak Hesapları.
Alacak hesaplarına örnekler nelerdir?
Teslim edilmiş bir ürün için ödenmemiş müşteri faturası veya veresiye yapılan bir hizmet sonrası kalan müşteri bakiyesi.
Alacak devir hızı nasıl hesaplanır?
Dönemin net kredili satışları, ortalama alacak hesaplarına ((dönem başı + dönem sonu) ÷ 2) bölünerek hesaplanır.
Alacak hesapları neden önemlidir?
Ne kadar nakdin ödenmemiş müşteri bakiyelerinde kilitli kaldığını ve şirketin satışları nakde ne kadar verimli çevirdiğini gösterir.