🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

İnşai Yükümlülükler ve Zarar Getiren Sözleşmeler Nedir?

İnşai bir yükümlülük, bir sözleşme veya kanundan değil, şirketin kendi yerleşik uygulamalarından, yayımlanmış politikalarından veya belirli açıklamalarından doğar ve karşı tarafta belirli sorumlulukları yerine getireceğine dair geçerli bir beklenti yaratır. Zarar getiren bir sözleşme ise, yükümlülükleri yerine getirmenin kaçınılmaz maliyetlerinin beklenen ekonomik faydayı aştığı sözleşmedir.

Kısa cevap

TMS 37 uyarınca, geçmiş uygulama, yayımlanmış politika veya belirli bir güncel açıklama işletmenin belirli bir şekilde davranacağına dair geçerli bir beklenti yarattığında inşai yükümlülük söz konusudur; zarar getiren bir sözleşme ise sözleşmeden çıkmanın en düşük net maliyetine eşit bir karşılık gerektirir.

Yasal yükümlülük ile inşai yükümlülük
Yasal yükümlülük
  • Bir sözleşmeden, mevzuattan veya kanunun başka bir işleyişinden doğar
  • Mahkemeler aracılığıyla icra edilebilir
  • Örnek: imzalanmış bir kredi sözleşmesi veya bir vergi kanunu
İnşai yükümlülük
  • Yerleşik geçmiş uygulamadan, yayımlanmış politikalardan veya belirli bir güncel açıklamadan doğar
  • Yasal olarak icra edilemese de karşı tarafta geçerli bir beklenti yaratır
  • Örnek: yasal garanti süresinin ötesinde müşterilere iyi niyet iadesi yapan bir şirket
01

Adım adım çözümlü örnekler

Bir perakendeci, 30 günden sonra ürün iade etme konusunda yasal bir yükümlülüğü olmamasına rağmen yıllardır bunu her zaman yapıyor ve bu uygulamayı geniş çapta reklamlarında kullanıyor. Bir müşteri ürünü 45 gün sonra iade ediyor. Karşılık muhasebeleştirilmeli mi?

Tutarlı geçmiş uygulama ve kamuya açık iletişimin geçerli bir beklenti yaratıp yaratmadığını değerlendir
Evet sonucuna var — TMS 37 kapsamında bu bir inşai yükümlülüktür
Yasal sürenin ötesindeki beklenen iade/geri ödemelerin tahmini maliyeti için karşılık muhasebeleştir

Bir şirket yılda 120.000 dolarlık 5 yıllık bir depo kira sözleşmesi imzalıyor. 2 yıl sonra depoyu kullanmayı bırakıyor; alt kiraya veremiyor ve kalan kira ödemeleri toplamı 360.000 dolar, ek bir ekonomik fayda yok. Karşılık muhasebeleştirilmeli mi?

Kalan kiranın kaçınılmaz maliyetlerini beklenen ekonomik faydayla karşılaştır (burada kullanılamadığı veya alt kiraya verilemediği için fayda sıfır)
Kaçınılmaz maliyetler faydayı aştığı için bu, TMS 37 kapsamında zarar getiren bir sözleşmedir
Sözleşmeyi yerine getirme maliyeti ile ondan çıkma maliyetinin düşük olanı için karşılık muhasebeleştir — burada 360.000 dolar (varsa daha düşük bir çıkış cezası)

Bir şirket, yıl sonundan önce etkilenen çalışanlara detaylı bir yeniden yapılanma planını duyurup iletişimini yapıyor ve bu, yeniden yapılanmanın gerçekleşeceğine dair geçerli bir beklenti yaratıyor. Tahmini çıkış maliyeti 500.000 dolar. Karşılık muhasebeleştirilmeli mi?

Detaylı, resmi bir planın var olduğunu ve etkilenenlere duyurulduğunu doğrula
Bu, yeniden yapılanmayı gerçekleştirme konusunda inşai bir yükümlülük yaratır
Devam eden faaliyetlerin maliyetleri hariç, yeniden yapılanmanın doğrudan maliyetleri için 500.000 dolarlık karşılık muhasebeleştir
02

Bilgi kartları

03

Mini test

S1.İnşai bir yükümlülüğü ne yaratır?

Doğru cevap: B. İnşai yükümlülükler, sadece yasal araçlardan değil, uygulama, politika veya belirli açıklamalardan doğar.

S2.Zarar getiren bir sözleşme ne zaman söz konusudur?

Doğru cevap: B. Tanım gereği, zarar getiren bir sözleşmenin kaçınılmaz maliyetleri faydasından fazladır.

S3.Zarar getiren sözleşme karşılığı nasıl ölçülür?

Doğru cevap: B. TMS 37, iki maliyetten düşük olanı üzerinden ölçüm yapılmasını zorunlu kılar.

S4.Aşağıdakilerden hangisi inşai yükümlülüğe örnektir?

Doğru cevap: C. Bu, bir yasal sözleşme ya da kanun değil, uygulama yoluyla geçerli bir beklenti yaratır.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“İnşai Yükümlülükler ve Zarar Getiren Sözleşmeler Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
04

Sık yapılan hatalar

Karşılık gerektirmesi için bir yükümlülüğün yasal olarak icra edilebilir olması gerektiğini varsaymak.Doğrusu: Geçmiş uygulama veya kamuya açık politikayla yaratılan inşai bir yükümlülük de TMS 37 kapsamında karşılık gerektirebilir.

Zarar getiren sözleşme karşılığını kalan sözleşmenin tam değeri üzerinden ölçmek.Doğrusu: Sözleşmeyi yerine getirme maliyeti ile ondan çıkma maliyetinin düşük olanı üzerinden ölçün.

Sadece yönetim içeride karar verdiği için yeniden yapılanma karşılığı muhasebeleştirmek.Doğrusu: Yeniden yapılanma için inşai bir yükümlülük, etkilenenlere iletilen detaylı ve resmi bir plan gerektirir.

Henüz nakit ödenmediği için bir sözleşmedeki gelecekteki zararları görmezden gelmek.Doğrusu: Zarar getiren sözleşmeler, nakit zamanlamasından bağımsız olarak kaçınılmaz gelecek maliyetler faydayı aştığında muhasebeleştirilir.

05

Sıkça sorulan sorular

İnşai yükümlülük nedir?

Yasal olarak zorunlu olmayan ama işletmenin kendi geçmiş uygulamasından, yayımlanmış politikasından veya geçerli bir beklenti yaratan belirli bir açıklamasından doğan yükümlülüktür.

Zarar getiren sözleşme karşılığının formülü nedir?

Sayısal bir formül yoktur — karşılık, sözleşmeyi yerine getirme maliyeti ile ondan çıkma maliyetinin düşük olanına eşittir.

İnşai yükümlülüklere ve zarar getiren sözleşmelere örnekler nelerdir?

Bir mağazanın uzun süredir uyguladığı iyi niyet iade politikası (inşai yükümlülük) ve alt kiraya verilemeyen kullanılmayan bir depo kira sözleşmesi (zarar getiren sözleşme).

Zarar getiren bir sözleşmenin karşılığı nasıl hesaplanır?

Kalan sözleşmeyi yerine getirme maliyetini ondan çıkma maliyetiyle karşılaştırın ve hangisi düşükse onun için karşılık ayırın.

İlgili konular