Ertelenmiş Vergi Varlığı ve Yükümlülüğü Nedir?
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, bir kalemin muhasebe (defter) açısından ele alınışı ile vergi açısından ele alınışı arasında geçici bir fark olduğunda ortaya çıkar. Bu farklar zamanla tersine döndüğü için şirketler, gelecekteki vergi etkilerini yansıtmak amacıyla ertelenmiş vergi bakiyeleri kaydeder.
Vergiye tabi kâr gelecekte muhasebe kârından daha yüksek olacaksa (vergi daha sonra ödenecekse) ertelenmiş vergi yükümlülüğü; vergiye tabi kâr gelecekte muhasebe kârından daha düşük olacaksa (vergi daha sonra tasarruf edilecekse) ertelenmiş vergi varlığı oluşur. Her ikisi de geçici fark ile geçerli vergi oranının çarpımına eşittir.
- •Gelecekteki vergiye tabi kâr, defter kârından düşük olacak
- •İndirilebilir geçici farklardan doğar (örn. garanti karşılıkları)
- •Gelecekteki vergi tasarrufunu temsil eder
- •Yalnızca gerçekleşmesi muhtemelse muhasebeleştirilir
- •Gelecekteki vergiye tabi kâr, defter kârından yüksek olacak
- •Vergiye tabi geçici farklardan doğar (örn. hızlandırılmış vergi amortismanı)
- •Gelecekte ödenecek vergiyi temsil eder
- •Fark oluştuğunda her zaman muhasebeleştirilir
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir şirket, defter amortismanına kıyasla 500.000₺ hızlandırılmış vergi amortismanı raporluyor ve bu 500.000₺'lik vergiye tabi geçici fark yaratıyor. Vergi oranı %25. Ertelenmiş vergi yükümlülüğünü bulun.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü = 500.000₺ × %25 = 125.000₺
Bir şirket, garanti talepleri fiilen ödenene kadar vergisel olarak indirilemeyen 200.000₺'lik garanti gideri tahakkuk ettiriyor ve bu 200.000₺'lik indirilebilir geçici fark yaratıyor. Vergi oranı %30. Ertelenmiş vergi varlığını bulun.
Ertelenmiş vergi varlığı = 200.000₺ × %30 = 60.000₺
Bir şirketin, gelecekteki vergiye tabi kâra karşı tamamen kullanmayı beklediği 50.000₺ vergi zararı devri var. Yürürlükteki gelecek vergi oranı %21. Ertelenmiş vergi varlığını bulun.
Ertelenmiş vergi varlığı = 50.000₺ × %21 = 10.500₺
Bilgi kartları
Mini test
S1.400.000₺'lik vergiye tabi geçici fark, %20 vergi oranıyla mevcut. Ertelenmiş vergi yükümlülüğü nedir?
S2.Ertelenmiş vergi varlığı ne zaman oluşur?
S3.Değerleme karşılığı ne için kullanılır?
S4.Doğrusal defter amortismanına kıyasla hızlandırılmış vergi amortismanı genellikle neye yol açar?
“Ertelenmiş Vergi Varlığı ve Yükümlülüğü Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Tüm defter-vergi farklarını ertelenmiş vergi kalemi olarak ele almak. — Doğrusu: Sadece geçici farklar ertelenmiş vergi yaratır; kalıcı farklar (vergiden muaf gelir gibi) hiç tersine dönmez ve yaratmaz.
Gelecek yıllar için zaten yürürlüğe girmiş bir oran değişikliği varken cari vergi oranını kullanmak. — Doğrusu: Farkın tersine döneceği tahmin edilen tarihte yürürlükte olacak vergi oranını kullanın.
Gerçekleşebilirliği dikkate almadan ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirmek. — Doğrusu: Varlığın gerçekleşmesinin muhtemelden fazla olup olmadığını değerlendirin; değilse değerleme karşılığı uygulayın.
Hangi farkın varlık, hangisinin yükümlülük yarattığını karıştırmak. — Doğrusu: İndirilebilir farklar → ertelenmiş vergi varlığı; vergiye tabi farklar → ertelenmiş vergi yükümlülüğü.
Sıkça sorulan sorular
Ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü nedir?
Muhasebe kârı ile vergiye tabi kâr arasındaki geçici farkların gelecekteki vergi etkilerini yansıtan bilanço kalemleridir.
Ertelenmiş vergi formülü nedir?
Ertelenmiş Vergi = Geçici Fark × Vergi Oranı; farkın tersine döneceği tahmin edilen tarihte yürürlükte olacak oran kullanılır.
Ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü örnekleri nelerdir?
Garanti tahakkukları ve vergi zararı devirleri genellikle ertelenmiş vergi varlığı yaratır; hızlandırılmış vergi amortismanı genellikle ertelenmiş vergi yükümlülüğü yaratır.
Ertelenmiş vergi varlığı veya yükümlülüğü nasıl hesaplanır?
Bir varlık veya yükümlülüğün defter ve vergi matrahı arasındaki geçici farkı, geçerli gelecek vergi oranıyla çarpın.