Yapımı veya Satın Alınması Kararı Nedir?
Yapımı veya satın alınması kararı, bir parçayı işletme içinde üretmenin mi yoksa dışarıdan bir tedarikçiden satın almanın mı daha uygun olduğunu karşılaştıran bir yönetim muhasebesi analizidir. Sadece iki seçenek arasında farklılık gösteren ilgili maliyetler ve boşa çıkan kapasitenin fırsat maliyeti dikkate alınır.
Yapımı veya satın alınması kararında, bir parçayı üretmenin ilgili (kaçınılabilir) maliyeti ile dışarıdan satın almanın maliyeti -boşa çıkan kapasitenin fırsat maliyeti dahil- karşılaştırılır; ilgili maliyeti düşük olan seçenek tercih edilir.
- •Değişken üretim maliyeti
- •Kaçınılabilir sabit maliyetler (denetim, bakım)
- •Kapasite ve ekipmanı bağlar
- •Tam kalite kontrolü
- •Birim satın alma fiyatı
- •Kapasiteyi başka kullanımlara açar
- •O kapasitenin fırsat maliyeti
- •Tedarikçi güvenilirliğine bağımlılık
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir işletme bir parçayı birim başına 8$ değişken maliyetle artı 20.000$ kaçınılabilir sabit maliyetle üretebiliyor, 10.000 adete ihtiyaç var. Bir tedarikçi parçayı 9$/adet'ten teklif ediyor. Boşa çıkan kapasitenin alternatif kullanımı yok. Satın almalı mı?
Üretim maliyeti = (8×10.000) + 20.000 = 80.000 + 20.000 = 100.000 Satın alma maliyeti = 9×10.000 = 90.000 Satın alma (90.000) üretimden (100.000) daha ucuz olduğundan, parça satın alınmalı — 10.000$ tasarruf.
Yukarıdaki rakamlarla aynı, ancak boşa çıkan fabrika alanı 15.000$'a kiraya verilebiliyor. Kararı yeniden hesaplayın.
İlgili satın alma maliyeti = (9×10.000) − 15.000 = 90.000 − 15.000 = 75.000 Üretim maliyeti = 100.000 Satın alma artık daha da avantajlı — 10.000$ yerine 25.000$ tasarruf.
Bir firma 5.000 adeti 12$ değişken maliyet + 30.000$ kaçınılabilir sabit maliyetle üretiyor. Bir tedarikçi fırsat maliyeti olmadan 16$/adet teklif ediyor. Yapım mı, satın alma mı?
Üretim maliyeti = (12×5.000) + 30.000 = 60.000 + 30.000 = 90.000 Satın alma maliyeti = 16×5.000 = 80.000 Satın alma 90.000 − 80.000 = 10.000$ tasarruf sağlar, bu yüzden satın alınmalı.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Bir parçanın üretimi 5.000 adet için birim başına 10$ değişken artı 15.000$ kaçınılabilir sabit maliyet gerektiriyor. Bir tedarikçi 12$/adet teklif ediyor. Fırsat maliyeti yok. Üretimin ilgili maliyeti nedir?
S2.Aynı rakamlarla, satın alma maliyeti nedir?
S3.Şirket üretmeli mi yoksa satın almalı mı?
S4.Aşağıdakilerden hangisi yapım-satın alma kararıyla İLGİSİZDİR?
“Yapımı veya Satın Alınması Kararı Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Üretim maliyetine kaçınılamaz sabit maliyetler de dahil olmak üzere tüm sabit maliyetleri dahil etmek. — Doğrusu: Karşılaştırmaya sadece üretim durdurulursa ortadan kalkacak kaçınılabilir sabit maliyetler girmelidir.
Boşa çıkan kapasitenin fırsat maliyetini göz ardı etmek. — Doğrusu: Boşa çıkan kapasitenin alternatif bir kullanımı varsa, değeri satın alma maliyetinden düşülmelidir.
Batık maliyetlerin (eski makine satın alma fiyatı gibi) kararı etkilemesine izin vermek. — Doğrusu: Batık maliyetler her iki seçenekte de aynıdır ve hariç tutulmalıdır.
Toplam ilgili maliyetleri değil, sadece birim fiyatına odaklanmak. — Doğrusu: Yapım ve satın almanın toplam ilgili maliyetini karşılaştırın, sadece birim fiyatını değil.
Sıkça sorulan sorular
Yapımı veya satın alınması kararı nedir?
Bir bileşeni işletme içinde üretmenin mi yoksa dışarıdan bir tedarikçiden satın almanın mı ilgili maliyetinin daha düşük olduğunu karşılaştıran bir yönetim muhasebesi analizidir.
Yapımı veya satın alınması kararı formülü nedir?
Üretimin ilgili maliyeti (değişken maliyet × adet + kaçınılabilir sabit maliyet) ile satın almanın ilgili maliyeti (fiyat × adet − boşa çıkan kapasitenin fırsat maliyeti) karşılaştırılır.
Yapımı veya satın alınması kararı örnekleri nelerdir?
Bir üreticinin kendi ambalajını üretip üretmeyeceğine ya da bir tedarikçiden dış kaynak kullanıp kullanmayacağına karar vermesi klasik bir örnektir.
Yapımı veya satın alınması kararı nasıl hesaplanır?
Satın almanın ilgili maliyeti, üretimin ilgili maliyetinden çıkarılır; sonuç pozitifse satın almak daha ucuzdur.