🎓 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri tarafından hazırlandı

Karşılıklar ve Koşullu Yükümlülükler Nedir?

Karşılık, işletmenin geçmişte gerçekleşen bir olaydan doğan mevcut bir yükümlülüğü olduğunda ayırdığı, zamanlaması veya tutarı belirsiz bir yükümlülüktür. Koşullu yükümlülük ise gerçekleşmesi henüz kesinleşmemiş, bu yüzden muhasebeleştirilmeyip yalnızca dipnotlarda açıklanan olası bir yükümlülüktür. IAS 37 standardı, işletmelerin yükümlülükleri olduğundan fazla ya da az göstermesini önleyen tanıma kurallarını belirler.

Kısa cevap

Kaynak çıkışı muhtemel ve güvenilir şekilde tahmin edilebiliyorsa karşılık ayrılır; değilse yalnızca koşullu yükümlülük olarak dipnotlarda açıklanır.

Karşılık ve Koşullu Yükümlülük Karşılaştırması
Karşılık
  • Geçmiş bir olaydan doğan mevcut yükümlülük
  • Kaynak çıkışı muhtemel
  • Tutar güvenilir şekilde tahmin edilebilir
  • Bilançoda yükümlülük olarak muhasebeleştirilir
Koşullu Yükümlülük
  • Henüz kesinleşmemiş olası yükümlülük
  • Kaynak çıkışı muhtemel değil veya tutar güvenilir tahmin edilemiyor
  • Muhasebeleştirilmez — sadece dipnotlarda açıklanır
  • Her dönem yeniden değerlendirilir
01

Kendin dene: interaktif hesaplayıcı

Karşılığın beklenen değeri
30.000
= (60/100)*50.000
02

Adım adım çözümlü örnekler

Bir şirket aleyhine açılan davada avukatlar %80 olasılıkla kaybedileceğini ve muhtemel ödemenin 200.000 $ olacağını tahmin ediyor. Bu nasıl muhasebeleştirilir?

Kaynak çıkışı muhtemel (%80 olasılık) ve tutar güvenilir şekilde tahmin edilebiliyor
200.000 $ tutarında karşılık ayrılır
Yükümlülüğün niteliği dipnotlarda açıklanır

Bir şirket aleyhine açılan davada kaybetme olasılığı sadece %15 ve tahmini tutar 500.000 $.

Kaynak çıkışı muhtemel değil (%15 < %50)
Karşılık ayrılmaz
Uzak bir olasılık olmadığı sürece koşullu yükümlülük olarak dipnotlarda açıklanır

Bir firmanın garanti yükümlülüğü var: talep tutarı toplamda 50.000 $ olması %60 olasılıkla bekleniyor.

Olasılık × Tutar = 0,60 × 50.000 $
= 30.000 $
En iyi tahmin olarak 30.000 $ tutarında karşılık ayrılır
03

Bilgi kartları

04

Mini test

S1.Karşılık ayırmak için gerekli OLMAYAN koşul hangisidir?

Doğru cevap: D. Karşılık için mevcut yükümlülük, muhtemel kaynak çıkışı ve güvenilir tahmin gerekir — ortak onayı gerekmez.

S2.Bir davada kaybetme olasılığı %20. Bu nasıl muhasebeleştirilir?

Doğru cevap: B. %20 olasılıkla kaynak çıkışı muhtemel sayılmaz, bu yüzden koşullu yükümlülük olarak dipnotlarda açıklanır.

S3.Koşullu yükümlülükler nerede raporlanır?

Doğru cevap: B. Kaynak çıkışı olasılığı uzak olmadıkça koşullu yükümlülükler dipnotlarda açıklanır.

S4.Karşılıkları hangi standart düzenler?

Doğru cevap: B. IAS 37, karşılıklar, koşullu borçlar ve koşullu varlıkları düzenler.
📄Bu konuyu PDF çalışma kağıdı olarak indirKonu özeti + 10 soru + cevap anahtarı — sınıfta paylaş, yazdır.
Bounlu uygulamalarıyla daha iyi çalış
Notek
Notek

“Karşılıklar ve Koşullu Yükümlülükler Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.

Ücretsiz indir
Notek 1Notek 2Notek 3Notek 4Notek 5
05

Sık yapılan hatalar

Her davayı otomatik olarak karşılık olarak kaydetmek.Doğrusu: Sadece kaynak çıkışı muhtemel (%50'den fazla) ve güvenilir şekilde tahmin edilebiliyorsa karşılık ayrılır.

Koşullu yükümlülükleri bilançoya yükümlülük olarak yazmak.Doğrusu: Koşullu yükümlülükler sadece dipnotlarda açıklanır, bilançoda yer almaz.

Uzak olasılıkları önemlilik kontrolü yapmadan tamamen göz ardı etmek.Doğrusu: Uzak olasılıklı koşullu yükümlülükler açıklanmaz ama koşullar değiştikçe her dönem yeniden değerlendirilmelidir.

Her zaman tek bir 'en olası' sonucu kullanmak.Doğrusu: Birden fazla olası sonuç varsa olasılıkla ağırlıklandırılmış beklenen değer kullanılmalıdır.

06

Sıkça sorulan sorular

Karşılık nedir?

Karşılık, işletmenin geçmişte gerçekleşen bir olaydan doğan ve muhtemelen kaynak çıkışı gerektirecek mevcut bir yükümlülüğü için ayırdığı, tutarı veya zamanlaması belirsiz yükümlülüktür.

Karşılık ile koşullu yükümlülük arasındaki fark nedir?

Karşılık, kaynak çıkışı muhtemel ve tahmin edilebilir olduğu için muhasebeleştirilir; koşullu yükümlülük ise sadece olası olduğu ya da güvenilir tahmin yapılamadığı için yalnızca dipnotlarda açıklanır.

Karşılık ve koşullu yükümlülük örnekleri nelerdir?

Garanti karşılıkları, hukuki davalar, yeniden yapılandırma maliyetleri ve çevre temizleme yükümlülükleri yaygın karşılık örnekleridir; sonucu belirsiz devam eden davalar ise tipik koşullu yükümlülüklerdir.

Karşılık tutarı nasıl hesaplanır?

Yükümlülüğü yerine getirmek için gereken en iyi tahmin kullanılır — birden fazla olası sonuç varsa genellikle olasılık × tahmini kaynak çıkışı ile hesaplanan beklenen değer kullanılır.

İlgili konular