Asıl Denetim Prosedürleri Nedir?
Asıl denetim prosedürleri, hesap bakiyelerinde, işlemlerde ve açıklamalarda önemli yanlışlıkları doğrudan tespit etmek için tasarlanmış testlerdir — denetçinin değerlendirilen riske verdiği doğrudan kanıt toplama cevabıdır.
Asıl denetim prosedürleri, iddia düzeyinde önemli yanlışlıkları tespit etmek için tasarlanmış, asıl analitik prosedürler ve detay testlerinden oluşan denetim prosedürleridir; değerlendirilen kontrol riskinden bağımsız olarak önemli işlem sınıfları, bakiyeler ve açıklamalar için her zaman uygulanmalıdır.
- •Kayıtlı tutarları bir beklentiyle karşılaştırır
- •Büyük, öngörülebilir hesap bakiyeleri için etkindir
- •Belirli bir eşiğin üzerindeki varyansları inceler
- •Örnek: kira giderini kira sözleşmesi şartlarıyla karşılaştırmak
- •Bireysel işlem veya bakiyeleri doğrudan inceler
- •Daha yüksek riskli veya öngörülemeyen kalemler için kullanılır
- •İzleme (vouching), sürme (tracing) ve doğrulamayı içerir
- •Örnek: bireysel alacak bakiyelerini doğrulamak
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Denetçi, ortalama borç ve faiz oranına göre 500.000 ₺ faiz gideri bekliyor. Kayıtlı faiz gideri 550.000 ₺. Eşik %5 ise ileri inceleme gerekli mi?
Varyans % = |550.000 − 500.000| / 500.000 × 100 = 50.000/500.000 × 100 = %10 %10 > %5 eşik → evet, fark incelenmeli
Beklenen amortisman gideri 120.000 ₺; kayıtlı 124.000 ₺. İnceleme eşiği %8.
Varyans % = |124.000 − 120.000| / 120.000 × 100 = 4.000/120.000 × 100 ≈ %3,33 %3,33 < %8 → eşik içinde, ileri inceleme gerekmiyor
Ticari alacaklar için denetçi bir müşteri bakiyesi örneği seçip doğrulama mektuplarını doğrudan müşterilere gönderiyor. Bu ne tür bir asıl prosedürdür?
Bu, bir beklentiyle karşılaştırma yerine bireysel bakiyeleri doğrudan inceler Bir detay testidir — özellikle dış doğrulama (external confirmation)
Bilgi kartları
Mini test
S1.Asıl denetim prosedürlerinin temel amacı nedir?
S2.Beklenen SMM 800.000 ₺; kayıtlı fiili SMM 840.000 ₺. Varyans % nedir?
S3.Aşağıdakilerden hangisi analitik prosedür değil, bir detay testidir?
S4.Kontroller güçlü olarak değerlendirilirse asıl prosedürler tamamen atlanabilir mi?
“Asıl Denetim Prosedürleri Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Yalnızca güçlü iç kontrollere güvenip asıl testleri atlamak. — Doğrusu: Önemli hesap bakiyeleri için kontrol gücünden bağımsız olarak belirli bir düzeyde asıl prosedür her zaman gereklidir.
Analitik prosedürleri ve detay testlerini birbirinin yerine geçebilir görmek. — Doğrusu: Analitik prosedürler bir beklentiyle karşılaştırır; detay testleri bireysel kalemleri doğrudan inceler — farklı risk düzeylerine hizmet ederler.
İnceleme eşiğini varyansı gördükten sonra belirlemek. — Doğrusu: Bir varyansı incelemek için eşik, önyargıyı önlemek amacıyla analitik prosedür uygulanmadan önce belirlenmelidir.
Öngörülemeyen, yüksek riskli hesaplar için analitik prosedürler kullanmak. — Doğrusu: Hesap ilişkileri istikrarlı veya öngörülebilir olmadığında detay testleri daha uygundur.
Sıkça sorulan sorular
Asıl denetim prosedürleri nedir?
Asıl prosedürler; önemli yanlışlıkları doğrudan tespit etmek için tasarlanmış analitik prosedürler ve detay testlerinden oluşan denetim testleridir.
Asıl analitik prosedürlerde kullanılan formül nedir?
Varyans % = |Fiili − Beklenen| / Beklenen × 100, önceden belirlenmiş bir inceleme eşiğiyle karşılaştırılır.
Asıl denetim prosedürlerine örnekler nelerdir?
Alacakları müşterilerle doğrulamak, satışları sevkiyat belgelerine izlemek, amortismanı yeniden hesaplamak ve giderleri bağımsız bir beklentiyle karşılaştırmak.
Analitik prosedürde varyans nasıl hesaplanır?
Beklenen tutar fiili tutardan çıkarılır, mutlak değeri alınır, beklenen tutara bölünür ve 100 ile çarpılır.